Lavendel is een winterharde, altijdgroene dwergstruik met in bundels rechtopstaande stengels. De stam vertakt zich in talrijke stengels die we meestal niet meer dan 60 cm hoog zien worden.  (In het wild in zijn oorspronkelijke habitat wordt de struik tot anderhalve meter hoog.)

De lancetvormige blaadjes zijn eerst grijzig, worden later groener. Het blad blijft in de winter aan de struikjes.
De kleine paarse bloemetjes – die bij nauwkeurig bekijken verraden dat de lavendel een lipbloemige is – zitten in aren aan tot 35 cm lange bloeistengels, die - zoals ook typisch voor de lipbloemigen - vierkant zijn op doorsnede. De 2-zijdig symmetrische bloemetjes staan in meestal dichte kransen in een 2 tot 9 cm lange aar.
De schutbladen (tot 5 mm) zijn anders dan de bladeren ruitvormig tot eirond.
De bloemkelk (5-8mm) is 13-nervig, met kleine tanden.
De kroon (9-13mm) is paars of paarsblauw, en 2-lippig; bovenste lip 2-slippig, onderste 3-slippig.
De vrucht bestaat uit 4 kleine nootjes.
De bladeren groeien slechts op het onderste gedeelte van de stengel. In de zomer (juli tot september) bloeien op de toppen van de stengels blauw-violette bloemen als schijnaren.

Lavendel planten: doe in ieder plantgat een handje beendermeel en vermeng dit met de grond in het plantgat.

Lavendel snoeien, eerste snoeitijd
De eerste keer dat je een lavendel moet snoeien is in het voorjaar kort na de winter, vanaf half maart tot half april. Wanneer u uw lavendel goed heeft onderhouden kunt u gerust snoeien tot 10-15 cm boven de grond. Het resultaat hiervan is dat de lavendelbloemen zullen ontstaan op de takken die in het jaar zelf worden gevormd. Wanneer de lavendel niet regelmatig is onderhouden dient u er rekening mee te houden dat onderaan nog enkel dood hout is, waaruit geen nieuwe lavendelbloemen kunnen ontstaan. Snoei de lavendel dan ook niet te kort af. Een oplossing is om om de lavendel te rooien en lavendel dieper in de grond terug te planten tot 15-20 cm boven de grond. Een andere oplossing is het planten van nieuwe lavendels en deze regelmatig te gaan onderhouden zodat u ieder jaar kunt genieten van een mooie lavendelstruik.

Lavendel snoeien, tweede snoeitijd
De tweede tijd om een lavendel te snoeien dient zich aan kort na de bloei. In deze fase (augustus tot oktober) kunnen de uitgebloeide bloemen worden verwijderd. Belangrijk hierbij is niet te diep te snoeien, omdat de plant zich nog moet kunnen verweren tegen de vorst. Daarom enkel opschiksnoeien na de bloei van de lavendel.

Enkele cultivars:

• Lavandula angustifolia ‘Folgate’: Vorm met rijkelijk paarsblauwe bloemen en smalle, grijsgroene bladeren. (60 cm)
• Lavandula angustifolia ‘Hidcote’: Een compacte lavendel met donkerpaarse bloemen en kleine zilveren blaadjes. Langzame groei. (50 tot 75 m).
• Lavandula angustifolia ‘Loddon Pink’: Een compacte lavendel met lichtroze bloemen en smalle grijsgroen bladeren (60 cm)
• Lavandula angustifolia ‘Munstead’: Dwergvorm, smalle grijsgroen blad, blauw-paars-rode bloemen, blauwer dan de meeste variëteiten. (50 cm)
• Lavandula angustifolia ‘Nana Alba’: Compacte vorm met witte bloem (4 tot 5 cm lange aren) en dicht zilvergrijs gebladerte. (30 tot 38 cm)
• Lavandula angustifolia ‘Twickle Purple’: Vorm met lange, zachte, paarse bloemstelen en brede grijsgroene bladeren. (60 tot 100 cm)

Gezondheid en keuken: Lavendel is krampverminderend, antiseptisch en bevat etherische oliën. Bloemen in het badwater werken kalmerend. Verse lavendel verfijnt soepen en sauzen.