Gele monnikskap bevat een zeer giftige stof die vroeger de dodelijke werking van pijlen en speren verhoogde. De bloem is ingericht op de bestuiving door hommels, er groeien daarom alleen monnikskappen in gebieden waar hommels rondvliegen.
De gele monnikskap groeit langs beken, in loofbossen op vochtige, kalkhoudende grond, is inheems in Nederland.
Gele monnikskap staat op de Nederlandse Rode Lijst van planten als zeer zeldzaam en matig in aantal afgenomen.