Wil ook jij specifieke informatie ontvangen over jouw tuin?

Heb je reeds een MijnTuin.org account? Aanmelden

Azaleateelt in Vlaanderen

De Vlaamse sierteelt is veelzijdig. Al tien jaar is de boomkwekerij de belangrijkste subsector. Met een faam die de nationale grenzen ver overschrijdt. Ook de marktpositie van de Vlaamse kamerplanten is benijdenswaardig. Na Nederland en Denemarken is Vlaanderen de belangrijkste wereldexporteur.

Paradepaardje van de sierteelt is en blijft de azalea, zonder betwisting dé bloem der natie. Oorspronkelijk komt de azalea uit het Verre Oosten. Hij gedijt er in bergachtige streken, op drassige gronden met gematigde temperaturen. Voor de lokale bevolking is de azalea een gelukssymbool. Vandaag zijn echter België, Duitsland en Nederland de belangrijkste producenten. Wat maakt de azalea zo gegeerd?

In het oog springend is de overvloedige en langdurige bloei, zowel van de kamerplant ( hoofdzakelijk azalea indica ) als de tuinplant ( vooral azalea japonica en azalea mollis). De eerste bloeit van augustus tot mei en vertegenwoordigt zowat 95 procent van de productie. De andere bloeit van half maart tot mei en maakt ongeveer 5 procent van het aanbod uit.

Vlaanderen

De 191 ha azaleateelt in open lucht, die de traag groeiende en grotere variëteiten voortbrengt, is bijna exclusief een Vlaamse teelt en op 6 ha na een uitsluitend Oost-Vlaamse bedrijfstak. Hetzelfde geldt voor de teelt onder glas: van de 209,5 ha zijn er 205,4 ha in Oost-Vlaanderen. Oost-Vlaanderen levert vandaag ongeveer 45 miljoen stuks en is met circa de helft van de Europese azaleaproductie de onbetwiste marktleider. Het centrum van de teelt is de gemeente Lochristi met ongeveer 60 procent van de teeltoppervlakte. De productiewaarde van de teelt bereikte in 2000 € 58 miljoen. In de jaren tachtig kende de teelt een sterke areaaluitbreiding, vooral van de glasteelt die toen in oppervlakte verdubbelde. De glasteelt breidt verder uit, terwijl de teelt in open lucht afneemt. In 1990 bedroeg de oppervlakte in open lucht 261 ha voor Vlaanderen en de oppervlakte onder glas 191 ha.

Er waren in 2001 230 telers waarvan 229 in Oost-Vlaanderen. Het voltijds uitgebate, gemiddelde azaleabedrijf is 1,95 ha groot met één ha glasoppervlakte en een arbeidsbezetting van 1,95 personen. Het gemiddeld arbeidsinkomen schommelt de jongste jaren rond € 30.600 per volwaardige arbeidskracht.

Veranderingen in de teelttechniek vanaf het einde van de jaren zeventig hebben de azaleateelt grondig gewijzigd. Tot dan toe werden azaleaplanten opgekweekt in open lucht en in volle grond. Die teeltwijze werd ten dele vervangen door het opkweken in potten onder glas. De duur van de vermeerdering, die steunde op het enten van zaailingen, werd verkort door het stekken. De overschakeling op meer azaleateelt onder glas vergde van de bedrijven wel aanzienlijke investeringen, maar de teelt verschafte een betere rendabiliteit en kende dan ook een behoorlijke uitbreiding. Het PAK, het Project Azalea Kwaliteit, vormt het speerpunt van een kwaliteitsgerichte actie die steunt op het behalen van bepaalde normen omtrent de vorm van de plant, de gelijkmatigheid van de knopverdeling, de plaats van de plant in de pot,... Na drie jaar werking is het kwaliteitsbewustzijn, zowel op sector- als op bedrijfsniveau, duidelijk verbeterd.

Marketing

De azaleasector bijt in elk geval van zich af. Campagnes zoals Azalea Anders en The Art of in binnen- en buitenland, op beurzen en in familiebladen, moeten de aarzelende trend een nieuwe dynamiek bezorgen. En blijkbaar lukt het. Uit een consumentenpanel van 3.000 Vlaamse gezinnen blijkt dat het privé-verbruik van kamerplanten stijgt. Zelfs met een duidelijke piek van zeven procent tijdens een campagne. De totale besteding van de Belg aan allerlei bloemen en planten ligt iets boven de 30 euro per jaar.

Er worden overigens nog meer inspanningen geleverd om het de consument naar de zin te maken. Zo verricht het Centrum voor Landbouwkundig Onderzoek (CLO) in Melle onderzoek op ziekteresistentie, groei en houdbaarheid van de azalea. Maar ook op nieuwe vormen en kleuren. Het is de droom van elke veredelaar ooit eens op paasdag een gele azalea te voorschijn te toveren. De veredeling is voor de teler zo belangrijk dat elk bedrijf via een speciaal fonds een financiële bijdrage levert aan het onderzoek.

Teelttechniek

Ook de telers op de azaleabedrijven zitten niet stil. In enkele jaren tijd zal de hele sector overgeschakeld zijn van de klassieke teelt naar de veel milieuvriendelijkere containerteelt. Vroeger werden de planten in potten geteeld die in de maand mei in plantgaten in de volle grond geplaatst werden. Bij deze techniek gaat een grote hoeveelheid water en meststoffen verloren. De dagelijkse gietbeurten bevorderden de onkruidgroei, waartegen dan weer herbiciden moesten ingezet worden.

Bij de containerteelt worden de azaleaplanten in paletten buitengezet. Maar dan wel op een antiworteldoek die op een met plastiek bedekte hellende grond is uitgespreid. Hierdoor zijn minder meststoffen nodig en kan het gietwater gerecycleerd worden. Er groeit geen onkruid en dus zijn ook geen herbiciden nodig. Dit systeem bespaart bovendien op arbeid.

Kwaliteit

De sector sleutelt intussen ook aan de kwaliteit van zijn producten. Met het Project Azalea Kwaliteit (PAK) worden aan geëngageerde telers, op basis van een charter dat ze ondertekenen, een aantal kwaliteitsnormen opgelegd. Deze worden door een adviesgroep gecontroleerd en bovendien wordt het eindproduct aan een bloeiproef onderworpen. De normen hebben onder meer betrekking op de vorm van de plant, de gelijkmatigheid van de bloemknopverdeling, de pot-plantverhouding en de zuiverheid en verzorging van de plant.

Het project wordt begeleid door een kwaliteitsteam. De kwaliteitsadviesgroep adviseert de deelnemers en bezoekt ze tweemaal per jaar op hun bedrijf. Bovendien voert het onafhankelijke controleorganisme Integra controles uit op het bedrijf. Op dit ogenblik hebben zich reeds een honderdtal telers en handelaars aangesloten. Ze vertegenwoordigen 37 procent van het openluchtareaal en 45 procent van het glasareaal.

Bron: VILT



Reacties

Er zijn nog geen reacties.

Log in om een reactie te plaatsen