Wil ook jij specifieke informatie ontvangen over jouw tuin?

Heb je reeds een MijnTuin.org account? Aanmelden

Charleston- Vanessa Bell

Charleston (Paul Geerts)


Hét Bloomsbury-buitenhuis waar vanaf 1916 Vanessa Bell, zuster en eeuwige toeverlaat van Virginia Woolf, haar twee kinderen uit haar huwelijk met Clive Bell, haar minnaar, de homosexuele schilder Duncan Grant en diens vriend David Garnett woonden. Grant en Garnett waren dienstweigeraars. Om te ontsnappen aan de gevangenis moesten ze gaan werken op een boerderij in het kader van de bevoorrading van het land.

 clip_image001(72).jpg

            Op enkele jaren tijd groeide Charleston Farmhouse onder impuls van Vanessa uit tot dé ontmoetingsplaats van de Bloomsbury Group. Eerst om er de oorlog even te vergeten, nadien om er te genieten van de zomer, om er te schilderen, te discussiëren, te musiceren, theater op te voeren, enz. Het was "both a symbol of their united unconventionality and a sounding board for their inspiration". Roger Fry, die Cézanne, Van Gogh, Picasso en andere Franse schilders in Engeland introduceerde, was er kind aan huis, Lytton Strachey las er voor uit zijn Eminent Victorians, E.M. Forster speelde er muziek...

            J.M. Keynes nam er zelfs een tijdje zijn intrek en schreef er, in een kamer op de eerste verdieping, The Economic Consequences of the Peace. Hij bleef er tot aan zijn dood een regelmatige gast. In Charleston openbaarde zich nog een ander aspect van Keynes : zijn passie voor onkruid wieden. "Taking out a penknife, he would inch his way along a path methodically, removing even the tiniest seedling." Keynes kocht, samen met zijn vrouw, de Russische ballerina Lidia Lopokova, enkele jaren later vlakbij trouwens zelf een hoeve.

Vanessa zelf beschreef Charleston in een brief als volgt : "The pond is most beautiful with a willow at one side and a stone or flint wall edging it all round the garden part, and a little lawn sloping down to it with formal bushes in it. Then there's a small orchard and walled garden and another lawn and bit of field railed in beyond. There's a wall of trees - one single line of elms all round two sides, which shelters us from the west winds." De tuin vormde ook een permanente inspiratiebron voor Vanessa en Duncan.

Paradijs "Je moet naar Charleston verhuizen," zo schreef Virginia Woolf in mei 1916 aan haar zus Vanessa. "We zijn er langs geweest en het huis heeft een charmante tuin met een vijver en met fruitbomen en groenten. Het is allemaal wel wat verwilderd, maar jij kan er iets schitterends van maken".

Alhoewel Bloomsbury meestal beschouwd wordt als een typisch stedelijk fenomeen en de meeste 'bloomsburries' ook overtuigde stadsbewoners waren, waren ze niet ongevoelig voor de charmes van het platteland. 'Voor de Bloomsbury-adepten was de tuin een van bloemblaadjes voorziene gevangenis, een romantisch refuge, een vruchtbare voedingsbodem en tegelijk de emotievolle aura van vele liefdeshistories," zo schreef Jane Brown enkele jaren geleden in haar boek 'Eminent gardeners'. Virginia en Leonard Woolf, Vanessa Bell en Duncan Grant, Lytton Strachey en Dora Carrington, Maynard Keynes en zijn vrouw, de Russische ballerina Lydia Lopokova, allemaal bezaten ze een huis op de buiten waar ze een groot deel van hun tijd doorbrachten. Terwijl iemand als E.M. Forster, die een teruggetrokken leven leidde in Cambridge, zeer actief betrokken was bij de redding van een aantal bedreigde natuurgebieden en zelfs bossen kocht om ze te behoeden voor verkaveling. 

De tuin van Charleston bestaat uit twee delen: een ommuurd gedeelte waar tijdens de eerste wereldoorlog wat oude fruitbomen stonden en een groentetuin lag, maar die later bloementuin werd, en een wat wilder gedeelte rond een grote natuurlijke vijver. De ommuurde tuin, een ouderwetse, typisch Engelse cottagetuin, werd rond 1920 aangelegd naar een ontwerp van Roger Fry. Centraal ligt een gazon met op het einde een vijvertje, omringd door een haagje van lavendel en Santolina. Rond het gazon liggen verschillende rechthoekige bloembedden van elkaar gescheiden door smalle paadjes. In die perken groeien vooral rozen - waaronder oude variëteiten zoals 'Duchesse de Montebello',  'Roseraie de l'Haÿ', 'Old Blush China' en 'Variegata di Bologna', maar ook nieuwere variëteiten zoals 'Masquerade', 'Papa Meiland' en 'Peace'.

Die tuin ademt nog precies de sfeer uit die hij moet hebben gehad in de periode tussen 1920 en 1961, het jaar dat Vanessa overleed. Net zoals vroeger zijn de borders gevuld met ouderwetse pioenen, irissen, acanthus, lavendel, klaprozen, kniphofia, asters, akeleien, margrieten, Phlomis en oude rozen. De muren zijn bedekt met klimrozen, vijgen, clematis en Duncan's favoriete klimhortensia's. Vanessa hield van felle kleuren, vooral purper en rood, niet alleen in haar kleren en haar schilderijen, ook in de tuin. Zo beplantte ze de tuin ooit helemaal in het rood, met zinnia's, dahlia's, scabiosa, salpiglossis en stokrozen.

Het kleine terras in het midden van de ommuurde tuin werd door Vanessa en Duncan 'geplaveid' met een mosaïc van kleurrijke pot- en glasscherven, naar een idee van Roger Fry. Verderop ligt 'Duncan's Folly', het privé-domein van Duncan. Ook de Romeinse bustes op de muren zijn van zijn hand. En in de boomgaard staat een 3 meter hoge sfinksachtige vrouwenfiguur in baksteen.

Her en der verspreid staan enkele oude appelbomen waarvan sommige nog door Vanessa werden geplant en waar soms klimrozen doorgroeien. Tegen de muren groeien tal van klimplanten - rozen, winterjasmijn, klimhortensia - en geleide fruitbomen. Helemaal achteraan, van de rest van de tuin gescheiden door een oude in wolken geknipte buxushaag, ligt een kleine moestuin met groenten en snijbloemen en wat kleinfruit, en een groot terras, de Piazza zoals het werd genoemd. Op dit zonnige terras, beschermd door de muren, gedijen mediterrane planten zoals vijgen en vorstgevoelige salvia-soorten. Maynard Keynes kon er soms worden aangetroffen terwijl hij op zijn knieën, als een moslim op zijn bidmatje, met een mes onkruid wiedde.

Ook de tuin ontsnapte niet aan de artistieke exploten van de Charlestonians, zoals de bewoners van Charleston door de vele bezoekers uit de jaren '20 werden genoemd. De vloer van de Piazza is gedecoreerd met grote mozaïeken bestaande uit scherven van kopjes en borden uit de keuken. De boorden van het vijvertje zijn afgezet met gekleurde tegels die oorspronkelijk door Vanessa waren beschilderd. Op de muren werden allerlei ceramiekwerken aangebracht. En bovenop de muren plaatste Duncan plaasteren afgietsels van koppen van antieke beelden, waarvan de meeste in de loop der jaren door regen en wind uiteen vielen, maar die nu door nieuwe kopies zijn vervangen. Ook in de ommuurde tuin zelf stonden overal plaasteren kopies van antieke beelden afkomstig van de kunstacademie, waarvan de meeste echter verdwenen zijn. Grant vatte ook het plan op om de grote vijver van Charleston te bevolken met naakte badende mannen, maar het bleef bij een vaag project waarvan wel de sporen zijn terug te vinden in een paar schilderijen van Grant op de tentoonstelling Two Bathers en Bathers by the Pond.

Wat nog wel is overgebleven zijn de bizarre sculpturen die Quentin Bell, de zoon van Vanessa, vanaf de jaren '30 realiseerde: een bakstenen sfinks en een betonnen beeld van Pomona, de godin van de oogst, tussen de grote taxussen op het einde van de boomgaard naast de ommuurde tuin, en een merkwaardige 'hangende vrouw' bij de grote vijver.

Huis en tuin horen bij een nog aktieve boerderij en zijn sinds 1980 eigendom van de Charleston Trust. Die kreeg daarvoor de financiële steun van de Amerikaanse maecenas Lila Acheson Wallace, die eerder ook al de restauratie van de de tuin van Monet in Giverny had gefinancierd. Huis en tuin werden minitieus gerestaureerd op basis van foto's, schilderijen en de beschrijvingen van de vele bezoekers die er in de loop der jaren over de vloer waren gekomen. Het huis zelf is één groot schilderij. Niet alleen hangen overal werken van Vanessa en Duncan en van bevriende kunstenaars uit binnen- en buitenland, maar ook de meubelen, de deuren en de muren zijn druk beschilderd. Zelfs de gordijnen, de meubelstoffen, de tapijten en het serviesgoed, waren eigen ontwerpen.

Volgens de Britse kunstcriticus Frank Whitford "there is not their work on the walls which delights, but their only real masterpiece : the garden." (Sunday Times, 18 juli 1993). De veeleisende tuinliefhebber zal misschien ontgoocheld zijn door deze tuin. Charleston Farmhouse is nochtans een omweg meer dan waard, al was het maar om een voorbeeld te zien van een 'artistieke' tuin uit de eerste helft van deze eeuw. "A local habitation of genius and of talent, a theatre of intellectual activity in the first part of our century...", zoals Quentin Bell, zoon van Vanessa en biograaf van Virginia en van Bloomsbury schreef. Bovendien geeft de oude muur die de tuin omringt er een onmiskenbare charme aan. En wat heeft men meer nodig om op een bank in de schaduw te genieten van enkele pagina's uit de brieven of de dagboeken van Virginia Woolf ?

Info- Open van 1 april tot 31 oktober, van woensdag tot zondag van 14.00 tot 18.00 uur. Tijdens de maand juli en augustus van 11.30 tot 18.00 uur.

Charleston Firle Nr Lewes East Sussex BN8 6LL

INFO: (t) +44 (0)13 23 811 265 ·  info@charleston.org.uk ·  www.charleston.org.uk



Reacties

Er zijn nog geen reacties.

Log in om een reactie te plaatsen