Wil ook jij specifieke informatie ontvangen over jouw tuin?

Heb je reeds een MijnTuin.org account? Aanmelden

Een heldere vijver; hoe doe je dat?

door Ellen van der Peet • Vrijdag 2 Mei 2014 Volg Ellen v.

Een vijver is pas mooi als deze kraakhelder is. Dan kun je intens gelukkig zijn als je er in kijkt, zo mooi. Een vijver in je tuin, betekent leven in de tuin. Je tuin wordt aantrekkelijk voor heel veel dieren. Maar hoe krijg je een biologisch evenwicht zonder dure filters en allerlei poedertjes die niet goed zijn voor het milieu voor elkaar? Tien jaar geleden had ik je het antwoord niet kunnen geven. In mijn vorige tuinen was er nooit een vijver geweest. Wel een borrelsteen, vlak bij het raam en dat vond ik eerlijk gezegd ook heel leuk. Toen kochten we een tuin in het zuiden van het land, met een huis erbij. Ja, daar verdenkt mijn schoonvader mij van. Dat ik eerst de tuin uitzoek en dan het huis.

Een tuin met een huis en twee vijvers

Om eerlijk te zeggen kan ik hem niet helemaal ongelijk geven. Maar goed, terug naar die tuin. In die tuin troffen we twee vijvers aan. Een kleinere vlak bij het huis, niervormig en één achterin de tuin van zo’n vier bij vijf. De kleine kraakhelder, maar volledig dicht gegroeid met een waterlelie, de ander alles behalve helder. Nu had ik jarenlang bij mijn buren in Woerden in een groene soep gestaard met vissen erin. Maar daar kan ik de lol niet echt van inzien. Dus de situatie moest veranderen.

De belangrijkste tips voor een heldere vijver:

Achter de vijver lag een groot gat. Daar had een groot filtersysteem gestaan van de vorige eigenaar. Ik was er al snel uit. Dat gat zou leeg blijven, mijn vijver moest een biologisch evenwicht krijgen, zonder dure toeters en bellen en chemische middeltjes. Dat betekende een vijverstudie. Verschillende boeken heb ik geraadpleegd, op internet me ingelezen en al gauw had ik een aantal belangrijke aanbevelingen verzameld:

  1. De verhoudingen van diep en ondiep zijn belangrijk. Het grootste gedeelte moet diep zijn (minimaal 80 cm, zo’n 70%). Helaas, daar hadden we direct een probleem te pakken. De verhoudingen waren niet goed. Meer ondiep dan diep. De diepte is ook nodig om kikkers, padden en vissen te kunnen laten overwinteren.
  2. Beperk het aantal vissen en het soort vissen in de vijver. Goudwindes prima, goudvissen liever niet. Alweer een probleem. We ontdekten grote aantallen goudvissen. De jongens kregen hengels en vissen maar. Wie maar wilde, kreeg goudvissen en we hadden ook nog een grote aquariumbak, daar gingen er zeven in.
  3. De vijver moet niet de gehele dag zon hebben. Probleem numero drie. De vijver had de hele dag zon. Aanplant eromheen moest de oplossing bieden, schaduw brengen. Een waterlelie zat er al in. Ook belangrijk voor schaduw.
  4. De juiste waterplanten erin. Aangevuld met randbeplanting. Met name zuurstofplanten zijn heel belangrijk. Tja, behalve de waterlelie was er niet goed te zien wat zich überhaupt aan planten in de vijver bevond. Zichtbare zuurstofplant was in ieder geval aarveder.
  5. Lichte beweging in het water. Een zuurstofbol of een licht pompje. Nou dat was het gemakkelijkste onderdeel.

 

Toch veranderde er niet zoveel. Een paar weken beter, dan weer slechter. Maar het droomwater hadden we nog steeds niet. Ik had inmiddels een licht biologische filtertje aangeschaft, maar kon de binnenkant blijven uitspoelen van de algen.

Een radicale beslissing was noodzakelijk. Alles eruit en opnieuw beginnen. Binnen de bestaande contouren. Verder uitdiepen zou beter zijn maar betekenen, dat we echt aan een grote verbouwing zouden moeten beginnen. Dat wilden we niet. Zo gezegd, zo gedaan… Bruikbare waterplanten hebben we opgeslagen in een bad. De bodem leek vol te liggen met door de vorige eigenaar erin geworpen koolstofzakken. Conclusie was duidelijk, ondanks zijn enorme filterinstallatie had hij geen biologisch evenwicht bereikt.

Zuurstofplanten: glanzend fonteinkruid en hoornblad

Ik kreeg bij aanschaf van waterplanten via Mp een goed advies: koop vooral hoornblad en glanzend fonteinkruid, dat zijn de allerbelangrijkste. Aangevuld met naaldkruid, de waterlelie en gele lis gingen we opnieuw van start. Geen vissen tot de vijver drie maanden oud is. Ik kreeg nog een advies: zolang er geen schaduw genoeg is en de zuurstofplanten nog niet goed aan de groei: plaats een parasol boven het water. Dat heb ik dus braaf gedaan. Vanaf dat moment is het tij gekeerd. Er ontstond een heldere vijver. Een zuurstofpompje blaast belletjes, de pomp brengt af en toe op warme dagen wat beweging in het water. De viskeuze was simpel: goudwindes en shubunkins gingen erin. De laatste hebben mooie kleurtjes en zwemmen ook veel aan de oppervlakte met de windes mee en heel belangrijk, ze woelen niet. Windes, in eerste instantie werden ze bij ons oneerbiedig peentjes genoemd, zijn de ideale vissen voor een biologische vijver. Ze zwemmen veel aan de oppervlakte en zijn snel, zodat een reiger ze nauwelijks te pakken krijgt. De vissen krijgen nooit voer. Dat geeft snel problemen met het water en een gezonde vijver heeft het niet nodig, voeding zat.

De buurman gaf de tip om snelgroeiende oeverplanten zoals de parapluplant en de gele lis regelmatig kort te knippen en zonder aarde in de vijver te zetten. Dat zal ook zeker bijdragen… want dat ben ik ook gaan doen. De kale wortels nemen teveel aan voeding op uit het water.

Biologisch evenwicht in twee vijvers zonder hulpmiddelen

Afgelopen zomer was het absolute hoogtepunt: kraakhelder zonder enige hulp. De pomp is uitgebleven. Er is dan niets mooiers dan in de buurt van het water zitten. Het geeft een groot gevoel van rust. En het geluid van onelegant plonzende kikkers is prachtig. Die kleine schooiers gaan met veel geluid te water. Een vijver geeft veel extra leven. Ik kan het je echt aanbevelen. Maar maak je zelf het wel wat gemakkelijker, door gelijk goede verhoudingen en een plek met wat natuurlijke schaduw te kiezen. De grootte van de vijver doet er niet toe. Een kleine vijver op de juiste plek en met de juiste verhoudingen kan gemakkelijk kraakhelder blijven.

Vijverboek Ada Hofman

In Gramsbergen kun je sinds 1987 de vijvertuinen van Ada Hofman bezoeken. Zo’n vijftig vijvers rondom drie grote natuurlijke folieloze vijvers, die zijn uitgegraven en uit grondwater bestaan. Aan haar vijverboek heb ik het meest gehad. Zij legt uit hoe je een biologisch evenwicht kan bereiken door de juiste beplanting: zuurstofplanten en aanleg. Ook is haar standpunt dat het meten van ph waardes, etc. waar tuincentra je graag voor laten betalen geen nut heeft. Je ogen vertellen genoeg: het is helder of niet. De moeite waard om te gaan kijken. Handig boek als je zelf een vijver hebt en zonder hulpmiddelen helder wil krijgen of een vijver gaat aanleggen. Meer lezen over het belang van een diervriendelijke tuin? Lees mijn blogbericht http://www.groenjournalistiek.nl/diervriendelijk/

Volg me op facebook, voor meer tips en foto’s.

 

Lees verder op Groenjournalistiek »


7 reacties

  • Marcus d. Mooi verhaal! Prachtige vijver! Vrijdag 2 Mei 2014 om 16:51
  • pascale h. Dank voor je heldere tips ;) Vrijdag 2 Mei 2014 om 17:09
  • Adriaan C. Heb zelf geen vijver maar het verhaal is mooi en werkt aanstekelijk. Je hebt je doel bereikt op een bio natuurlijke wijze. Proficiat
    Vrijdag 2 Mei 2014 om 18:15
  • Willy N. Verhaal naar mijn hart. Mijn vijvers zijn ook kraakhelder en hebben geen pompen.
    Alleen in de winter een zuurstofpompje tegen het dichtvriezen en in het vroege voorjaar schoonmaken, zodat ze niet te dicht begroeid raken.
    Zaterdag 3 Mei 2014 om 18:58
  • Ellen v. Dank jullie wel voor alle likes, leuke reacties en vragen. En heel veel tuin(vijver)plezier.. Zaterdag 3 Mei 2014 om 21:42
  • Annemieke v. Dank je Ellen, voor je heldere (!) en inspirerende verhaal. Maandag 5 Mei 2014 om 12:12
  • Mark K. Beste Ellen, dank voor dit heldere verhaal. Hierin geef je aan dat de keuze van type vissen ook belangrijk is. Nu wil ik zelf graag een natuurlijke vijver aanleggen met koi vissen. Is die combinatie mogelijk? Zondag 9 Augustus 2015 om 13:45

Log in om een reactie te plaatsen