Wil ook jij specifieke informatie ontvangen over jouw tuin?

Heb je reeds een MijnTuin.org account? Aanmelden

Follytuinen

Midden 18de eeuw ontstond de Engelse landschapstuin, als reactie op de Verlichting die de rede en het verstand vooropstelden als hoogste goed. De periode van de Romantiek deed zijn intrede. Het gevoelsleven stond centraal. Emotie, intuïtie, verbeelding en spontaniteit werden rijkelijk geëtaleerd in kunst, literatuur en tuinarchitectuur. 

Tuinen kregen grasvelden, afgewisseld met heuvelachtige terreinen, boompartijen en verrassende doorkijkjes. Men streefde ernaar om het sublieme in de tuin gestalte te geven door een serie pittoreske scènes in het landschap neer te zetten,. Naast de gebruikelijke tuinhuisjes en priëlen verrezen er dan ook veel bizarre bouwsels in park en tuin: dwaasheden die de naam folly meekregen, naar de letterlijke benaming ervan.

Meestal deed het bouwwerk dienst als uitkijkpost ( kasteeltoren, Oosterse tempel) en had men een prachtig panoramisch zicht op de omgeving. Soms lag de folly verscholen, zonder direct aanwijsbare functie, en beoogde men een effect van bezinning (schijnruïne, schijngraf, kluizenaarshut, grot). In elk geval, deze architectonische bouwsels, die als een soort verrassing opdoken in park en tuin, stonden er enkel om de wandelaar te plezieren en hem een reactie te ontlokken. Zo lijken de ruïnes die men zorgvuldig door groen liet overwoekeren echte overblijfselen te zijn uit vroegere tijden. 

Naar het einde van de 18de eeuw werden follies een modegril. Zonder grot, ruïne of tempel werd de toenmalige romantische landschapstuin niet als volwaardig beschouwd. De gekte ging zover dat verschillende grootgrondbezitters een ‘kluizenaar’ trachtten te strikken om intrek te nemen in de gebouwde schijnhermitage op hun domein.   

Half 19de eeuw kwam de kleinschalige tuin in opmars. Niet enkel hoog geplaatsten waren bevoorrecht een unieke folly in hun bezit te hebben. De gegoede middenklasse bleek ook een voorliefde te hebben voor buitenissige bouwwerken. Zo rezen er in de middelgrote tuinen uit die periode fragmenten van een oude ruïne uit de grond, of stond er een lieflijk gemetst torentje ietwat verscholen tussen het groen. Kleine pagodes en Oosterse tempeltjes pronkten in thematuinen die zich daarmee de titel van Japanse/Oosterse tuin wilden aanmeten.     

In de hedendaagse tuin wordt de folly gebruikt om de tuin spannender te maken. Soms wordt follies bouwen een passie, en als de eigenaar handig is, is het hek helemaal van de dam. Dan ontstaat er een tuin met bricollage-follies opgetrokken uit afval, sloopmateriaal of gerecycleerd materiaal. Ruimte moet wijken en de tuin wordt een folly-tuin. 

Zijn alle opvallende tuinelementen zonder doel of nut follies? Het is moeilijk er een juiste verklaring aan te geven. Een ding is zeker: een folly blijft, ondanks de soms grote afmeting, slechts een aardigheid. Het bouwsel heeft geen doel op zich en tracht enkel de bezoeker op het verkeerde been te zetten. De obelisk gedenkt slechts zichzelf, de pagode bevat geen goden, en in het jachthuis woont geen jager. En dat is ook niet de bedoeling, want de folly, of het nu een ruïne, tempel of schijngrot is, wil een geschiedkundige achtergrond etaleren en deel uitmaken in het verwezenlijken van het landschap. De ene noemt het kunst, de ander kitsch.

Wat men er ook van vindt, follies zijn aandoenlijk en stralen een verlangen uit om te zijn wat ze zo ontzettend graag willen zijn: echt. En dat is soms mooier dan het echt te zijn. 

follys1b.jpg

follys2b.jpg

 follys3b.jpg

 

Open tuin.

Regelmatig stelt de ruïnetuin ‘The forbidden garden’ zich open voor het publiek. Deze verzorgde tuin bevat verschillende middeleeuwse ruïnes, zelfgemaakte reuzenkruiken, een vijver en een riante boomhut. Mooi geplaatste bomen, waaronder een 400 jaar oude olijfwilg, varens, bodembedekkers en vaste planten omkaderen sfeervol het geheel. 

Adres: Rauwelkoven, 158, Geel (Larum)

Info: telefoon 014 59 01 55

Greet Berghmans blaeckerhof@hotmail.com



Reacties

Er zijn nog geen reacties.

Log in om een reactie te plaatsen