Wil ook jij specifieke informatie ontvangen over jouw tuin?

Heb je reeds een MijnTuin.org account? Aanmelden

#Lamb House- Henry James

Lamb House, portret van een tuin- Henry James  (Paul Geerts)


De Brits-Amerikaanse schrijver Henry James bracht de laatste twintig jaar van zijn leven door in het historische kuststadje Rye, waar hij ook enkele van zijn belangrijkste werken schreef én genoot van het Engelse landleven. U kan er vandaag genieten van zijn huis en tuin.

clip_image001(75).jpg  

Henry James, bij ons vooral bekend vanwege zijn roman ‘Portrait of a Lady’die enkele jaren geleden werd verfilmd, werd in 1843 geboren in New York, maar verbleef als kind met zijn welgestelde en cosmopolitische ouders lange tijd in Europa, ondermeer in Parijs, Genève, Londen, Bonn en Boulogne. In 1860 keerde de familie terug naar het sterk puriteinse New England, maar de jonge Henry James kon daar nog moeilijk aarden. Als beginnend schrijver keerde hij in de zestiger jaren geregeld naar Europa terug om zich vanaf 1875 definitief in Engeland te vestigen. Vlak voor zijn dood in 1916 verkreeg hij nog de Engelse nationaliteit.

Henry James kan, samen met Jane Austin, beschouwd worden als de belangrijkste literaire chroniquer van het "English country house life", het leven van de Britse bourgeoisie op het platteland, "de belangrijkste Engelse uitvinding", zoals hij ooit schreef.

Zoals zovele Amerikanen kwam James naar Engeland met een sterk geïdealiseerd beeld voor ogen, vol met artistieke en literaire verwijzingen, en kan heel zijn literaire productie bijna gelezen worden als een toetsen van dat beeld aan de realiteit. Tekenend in dat verband is de passage waarin Isobel Archer, de Austiniaanse heldin uit Portrait of a Lady, de avances van Lord Warburton afwijst. Als Amerikaanse is ze zo onder de indruk van het bijna onwezenlijk mooie landgoed van Warburton, dat ze ook zijn huwelijksaanzoek als iets onwezenlijks en irreëels ervaart. Ze kan zich gewoon niet losmaken van het pittoreske beeld dat ze heeft van "het park bij het oude Engelse landhuis, waarvan de voorgrond wordt opgefleurd door een edelman die de liefde bedrijft met een jongedame." En vermits dat niet de toekomst is zoals ze zich die heeft voorgesteld, geeft ze Warburton de bons. "You think us picturesque", zo werpt Warburton nog op, maar het kan niet baten. Lamb House In 1898, hij was toen 55 en al een gevierd schrijver, kocht James Lamb House, een historisch burgershuis met tuin in het centrum van het pittoreske kuststadje Rye in Sussex. De tuin ligt letterlijk onder de schaduw van de oude kerktoren. Lamb House werd gebouwd rond 1720 door ene James Lamb, telg uit een rijke brouwersfamilie die gedurende meer dan een eeuw de stad bestuurde. De Engelse Koning George I zou er nog enkele dagen gelogeerd hebben nadat het schip waarmee hij uit Duitsland kwam om de opening van het Parlement bij te wonen, was vastgelopen op de klippen voor de kust.

Toen James Lamb House had gekocht, schreef hij in een brief aan zijn schoonzuster in Amerika : "It is the very calmest and yet cheerfullest that I could have dreamed. In the little old, cobble-stoned, grass-grown, red-roofed town, on the summit of its mildly, pyramidal hill and close to its noble old church - the chimes of which will sound sweet in my goodly old red-walled garden..." In zijn boek 'English Hours' beschrijft hij die 'dear old garden' : "A garden brown-walled, red-walled, rose covered,... divided by the width of a quiet street of grass-grown cobbles from the house of its master, and possessed of a little old glass-fronted, panelled pavilion... There is not much room in the pavilion, but there is room for the hard-pressed table and the tilted chair - there is room for a novelist and his friends."

James woonde tot aan zijn dood in 1916 in Lamb House en bestudeerde er niet alleen het Britse karakter - onderwerp van o.m. zijn kroniek 'English Hours' uit 1905 - maar ook de Britse tuintraditie - wat van hem naar verluidt een passioneel tuinliefhebber maakte. Zij het dan op een puur platonische, 'intellectuele' manier : het tuinieren zelf liet hij over aan zijn tuinier. Hij maakte in de buurt ook lange wandelingen en fietstochten in de buurt, "a country in equilibrium with itself and to yankee eyes fabulously antique and finished," zo schreef hij zelf.

Als men Rye binnenkomt kan men zich moeilijk inbeelden dat in die dichtbebouwde omgeving een tuin ligt van bijna een halve hectare groot, helemaal omgeven door hoge muren die dicht zijn beplant met allerlei klimplanten. Naast de charmante vaste plantenborders, valt vooral het mooie houten trelliswerk op dat de tuin in 'kamers' verdeelt en overvloedig begroeid is met klimrozen. "A readymade English treasure, with its high old brick wall, its paved courtyard, its ancient mulberry tree..." zoals een van zijn biografen schreef. Achteraan in de tuin ligt ook een kleine moestuin, net zoals in de tijd van James.

Het is allemaal niet zo speciaal of bijzonder, het is gewoon een aangename, rustige plek midden in een druk stadje. Het heeft iets van de tuinen van de universitaire colleges in Oxford en Cambridge, waarmee James erg was ingenomen : "They seem places to lie down on the grass forever, in the happy faith that life is all a vast old English garden, and time an endless English Afternoon", zo vat het hoofdpersonage uit A Passionate Pilgrim dat gevoel samen.

Het 18de eeuwse tuinhuis waar James in de zomer werkte (in de wintermaanden verbleef hij in Londen of schreef hij in de zonnige 'green room' op de eerste verdieping), en dat hij zelf zijn "Temple of the muse" noemde, werd tijdens de tweede wereldoorlog platgebombardeerd. Een aantal van zijn bekendste boeken, zoals The Ambassadors, The Wings of the Dove en The Golden Bowl, dicteerde hij hier aan zijn secretaresse. Schrijversoord Nadat James Lamb House gekocht had, werd het een geliefde ontmoetingsplaats voor tal van literaire beroemdheden met wie hij bevriend was. Ondermeer de schrijvers Rudyard Kipling, H.G. Wells, Chesterton, Joseph Conrad, Stephen Crane, Edmund Gosse, Ford Maddox Ford, Max Beerbohm en vooral Edith Wharton, kwamen er geregeld over de vloer.

Na James dood werd Lamb House de thuis van E.F. Benson, auteur van ondermeer Miss Mapp en de populaire Lucia-boeken, die zich vaak in en om Rye afspelen. In de tuinmuur zijn nog de sporen te zien van een tuinpoortje dat vroeger naar een andere, ‘geheime’ tuin leidde die een belangrijke rol speelt in een van de Lucia-verhalen. Benson was ook gedurende enkele jaren burgemeester van Rye. Iets verder tegen de tuinmuur, verborgen achter enkele struiken, ligt een klein hondenkerkhofje waar James en Benson hun honden begroeven.

Lamb House is nu eigendom van de National Trust en is ingericht als een Henry James-museum. Huis en tuin zijn twee namiddagen per week geopend. Het pittoreske Rye wordt drukbezocht door dagjestoeristen, maar die lopen Lamb House meestal voorbij, zodat u er nauwelijks iemand zal tegenkomen en de hele tuin voor u alleen hebt. Rye ligt op een uurtje rijden van Dover, vlak bij de kust. In de onmiddellijke omgeving liggen nog enkele interessante tuinen, zoals o.m. Great Dixter, de befaamde tuin van tuinauteur Christopher Lloyd ; Bateman's, de romantische tuin van Rudyard Kipling en Brickwall House, met ondermeer een merkwaardig schaakbord met levensgrote figuren uit taxus.

Bezoek op weg naar Rye of op de terugweg naar Dover ook Port Lympne Gardens, het opmerkelijke huis en de al even opmerkelijke tuinen van Philip Sassoon uit de jaren '20, die in de jaren '60 werden gerestaureerd door tuinarchitect Russell Page. Vanuit deze tuinen, waarbij ook een dierenpark hoort, heeft u een uniek vergezicht over het Kanaal, dat bij helder weer reikt tot aan de Franse kust. Info - Lamb House, West Street, Rye, East Sussex. Open op woensdag- en zaterdagnamiddag van 14 tot 18u. - Brickwall House, Northiam, East Sussex. Open op zaterdag van 14 tot 17u. - Bateman's, Burwash, East Sussex. Dagelijks geopend van 11 tot 17u30. Gesloten op donderdag en vrijdag. - Great Dixter, Northian, East Sussex. Dagelijks geopend behalve op maandag van 14 tot 17u. - Port Lympne (vlak bij het dorpje Hythe), Kent. Dagelijks geopend van 10 tot 17u.



Reacties

Er zijn nog geen reacties.

Log in om een reactie te plaatsen