Wil ook jij specifieke informatie ontvangen over jouw tuin?

Heb je reeds een MijnTuin.org account? Aanmelden

Selder - bleek- en bladselder

SELDER – BLEEK- & BLADSELDER

Bleek- en bladselder: verslankend afrodisiacum

Selder heeft een pittige reputatie om mensen op romantische momenten ter hulp te snellen. Maar hij heeft ook echt geneeskrachtige waarde doordat hij diuretisch werkt, past in een vermagerings­dieet, de eetlust opwekt en in de keuken onmisbaar is.

Een beetje geschiedenis

De bakermat van deze plant stond in India. Vandaar werd ze door reizigers naar Zuid­-Europa meegebracht. Daar groeide ze vooral aan de zeestranden en in zoutwatermoe­rassen. Vanuit het Middellandse-Zeegebied verspreidde de groente zich over de rest van Europa. De oude Grieken en Romeinen zagen er genezende krachten in. Bij de Romeinen was de plant gewijd aan Pluto, de heerser van de onderwereld. Vandaar dat selderij vooral gegeten werd bij doden malen, dat men hem aan de doden meegaf en dat men selderijloof op de grafzerken legde om Pluto gunstig te stemmen. Alles bij elkaar beschouwde men selderij in die tijd toch als een geluksbrengende plant: men hoopte voor zichzelf op een lang leven en voor de afgestorvenen op een goed lot in de onder­wereld. In Egypte maakte men zich ook kransen van het selderijloof.

Reeds vroeg gebruikte men de plant als groente en het zaad als toekruid. Bleekselderij werd in de 16de eeuw door Italiaanse tuinders uit een wilde selderij plant gewonnen, maar tot in de 18de eeuw werd hij vooral als geneeskrachtig kruid gebruikt vanwege zijn bloedzuiverende werking. Bij ons werd de plant ingevoerd in de 17de eeuw.

Soorten en gebruik

Van selder gebruiken we vooral de sterk ontwikkelde, geelwitte bladstengels. Van groe­ne selderij, ook wel bladselderij of snijselderij genoemd, gebruiken we de pittige blade­ren. Leg een paar blaadjes los in de keuken en de ruimte zal zich meteen vullen met een aangenaam en eetlust­opwekkend aroma!

Bleekselderie is een plant die wordt geteeld voor de gebleekte stelen. Deze worden gekookt of in salades gebruikt. Er zijn witte, roze en rode rassen. De witte geven de beste stelen, de rode zijn het minst gevoelig voor vorst en kunnen tot diep in de herfst goed blijven.

Allemaal worden ze gebruikt in soepen, voor het op smaak brengen van gerechten, in rauwkostsalades, maar ook gekookt of gestoofd. Selder is rijk aan etherische oliën die als extract uit de zaden of uit de bladeren gehaald worden. Deze is lichtgeel tot oranje van kleur en heeft een warme, zoete, kruidige geur.

Planten en oogsten

Selder vraagt een rijke, goed vochthoudende grond. Droogte wordt door selder niet zo goed verdragen. Als je op lichte gronden wil telen, moet die in ieder geval goed voor­zien zijn van humus.

Er zijn 2 methoden om selderie te kweken. Van oudsher worden ze geteeld in greppels, die geleidelijk worden opgevuld om de stelen te bleken.

Graaf een greppel van 40 cm breed en 30 cm diep in maart of april. Als men meer dan één greppel nodig heeft, moet het midden van de greppels 1,2 m uit elkaar liggen. Meng per vierkante meter een emmer stalmest in de bodem van de greppel en breng de grond er weer in tot op 7,5 cm van het grondoppervlak. Dan laat men de greppel open tot er in het begin van de zomer wordt geplant.


 

Zaaien: zaai in maart of april dun in bakjes met zaaigrond bij 13 à 16°c. Bedek het zaad niet en houd het vochtig. Het zaad kiemt in twee tot drie weken. Verspeen het zaad als het twee echte blaadjes heeft.

Planten: plant de zaailingen eind mei of begin juni uit op onderlinge afstand van 20 cm in 2 rijen, 20 cm uit elkaar in elke greppel. Geef de planten goed water. Als de plan­ten ongeveer 30 cm hoog zijn, snijdt men eventuele zijscheuten aan de basis weg en bindt de stelen net onder het blad losjes samen. Net als bij alle bladgroente is volop water nodig gedurende het groeiseizoen. Naarmate de planten groeien, aardt men met tussenpozen van ongeveer 3 weken aan, waarbij volop blad boven de grond blijft en men oppast geen grond in het hart te laten vallen. Aard aan na regen, als de grond voch­tig is, nooit bij droogte.

Oogsten: van september tot half november, afhankelijk van het ras, rooit men de sel­derie naar behoefte. Het kan zijn dat de wortels erg diep gaan en dan kan men beter de vork gebruiken. Riet of stro over de greppel beschermt de plant bij vorst.

Ziekten en plagen: larven van de selderievlieg boren zich in het blad en geven brui­ne blaren. Ook slakken kunnen, vooral op zware gronden, een probleem zijn. De wor­telvlieg tast de wortels van selderie aan. Al deze belagers kunnen worden geweerd door de planten af te dekken met vliesdoek.

Gezond om te vermageren en voor de liefde

Bleekselderij is met 12 kcal per 100 g ideaal voedsel voor slanklijners. Bladselderij bevat 13 kcal per 100 g en is dus al even lijnvriendelijk. Beide soorten leveren een mooie hoe­veelheid kalium (400 mg), calcium (80 mg) en fosfor (40 mg). De groente bevat ook vita­mine B, ijzer en mineralen.

Selderij wekt de eetlust op en werkt urineafdrijvend. Hij helpt tegen nierklachten en als thee gebruikt, lost hij ook slijmen op. Hij geneest winterhanden en -voeten en een hand­vol selderijbladeren in het bad, doet vermoeidheid verdwijnen. Wie vitamine C tekort ­komt, moet veel selderij eten.

De toepassingen als vochtafdrijvend middel en als afrodisiacum zijn het best gekend. Selder wordt in de levensmiddelenindustrie op grote schaal gebruikt als smaakstof in voedsel en dranken.

Grootmoeders tip van Winiefred

Rauwe selderijstengels zijn een voortreffelijk ingrediënt voor salades. Ze combineren uit­stekend met appels, sinaasappels, aardappels, avocado’s, maar ook met blokjes ham of kaas. Bovendien smaken de rauwe stengels prima met een dipsausje, als hapje tussen­door of als voorgerecht. Of vul de stengels. Als dip of vulling zijn kwark of verse kaas heel geschikt, op smaak gebracht met versgehakte kruiden of met blauwschimmelkaas. Selderij is nog steeds een onmisbaar ingrediënt in soep, waarin hij zorgt voor een heer­lijk aroma en stevige kruidigheid.

Praktisch

Verse selderij is stevig en ruikt fris prikkelend. Bruine vlekken zijn uit den boze. Bewaar de groente niet te lang, omdat ze vrij vlug verwelkt en dan haar pittige smaak en geur verliest. Leg ze bij de thuiskomst meteen in de koelkast en dek ze af tegen de tocht. Selderij kan ingemaakt worden, ingevroren of gedroogd. Selderijzaad wordt vooral ver­werkt in selderijzout, dat toepassing vindt bij pasteien, vis, eieren en in soep, tomaten­sap en tafelzuur. Selderij kan je ook gebruiken in salades, soep, kaassaus, hoestsiroop en in rauwkost of bij vis en varkensvlees. Gestoofde bleekselderij smaakt heel goed in com­binatie met kaas (b.v. even gegratineerd met kaassaus). De gestoofde groente past goed bij worteltjes en tomaten. je moet er wel op letten selderij groente niet te lang te koken.


 

Winiefred weet raad

Veel mensen hebben last van lichaamsgeur als gevolg van transpiratie en gebruiken vaak deodorantia op basis van niet zo veilige stoffen. Selder is een gezond en veilig alterna­tief. Was je eens met het sap van selderij en je zal versteld staan van het resultaat.

Recepten

Bleekselderijsalade met vruchten

Ingrediënten:

1 struik bleekselderij (circa 400 g), 2 sinaasappels, 1 appel, 3 dl yoghurt, geraspte schil van 1 schoongeboende citroen, sap van 1 citroen, 2 eetl. suiker, 50 g gepelde hazel­noten.

Bereiding:

Maak de bleekselderijstengels los, was ze en trek er de harde nerven af, snijd ze in reepjes. Schil de sinaasappels tot op het vruchtvlees en vang zoveel mogelijk sap op. Deel ze in partjes en verwijder met een mesje de vliesjes. Schil de appel, snijd hem in parten en verwijder het klok­huis. Snijd de partjes in reepjes. Meng bleekselderij, appel en sinaasappel met het sap in een kom door elkaar. Roer de yoghurt met de citroenrasp, het citroensap en de suiker door elkaar. Schep dit over de salade. Hak de hazelnoten en strooi ze erover.

Gegratineerde selderij met ham

Ingrediënten:

4 selderij harten (uit blik), 4 plakken gekookte ham.

Ingrediënten saus:

40 g boter of margarine, 30 g bloem, 1/2 l melk, 100 g geraspte kaas, peper en zout.

Bereiding:

De selderij harten afspoelen en laten uitlekken; ze in de plakken ham wikkelen en ze in een vuurvaste schotel schikken. Een blonde roux maken met de boter en de bloem, aan­lengen met melk, en dan op een laag vuur al roerend laten aandikken (10 minuten). De kaas bijvoegen, de groenten overgieten en 20 minuten in de warme oven laten gratine­ren.

Selderpuree

Ingrediënten:

2 selderijstelen, 50 g boter of margarine, 1 eetl bloem, 1/4 l melk, nootmuskaat, 100 g verse room, peper en zout.

Bereiding:

De selderij schoonmaken, hem 30 minuten in gezouten ziedend water koken. Een blonde roux maken van de boter en de bloem, aanlengen met melk, kruiden, een tiental minuten al roerend laten aandikken. Dan de room bijgieten. Als de selderij gaar is, hem door het groente­molentje halen en vermengen met de melksaus. Op smaak brengen. Opdienen bij geroosterd vlees of bij gebraad (wit vlees).

bleek.png