Wil ook jij specifieke informatie ontvangen over jouw tuin?

Heb je reeds een MijnTuin.org account? Aanmelden

Sla - kropsla

SLA – KROPSLA

kalmeert en bekampt slapeloosheid


Sla is ongetwijfeld een van de meest populaire en meest gebruikte groenten in de keuken. Velen den­ken dat ze geen voedingswaarde bezit, maar alleen schotels mag versieren. Toch heeft sla ook thera­peutische eigenschappen: ze kal­meert en bevordert de slaap en is gunstig voor de spijs­vertering.

Een beetje geschiedenis

Al in de oudheid werd deze bladgroente gekweekt bij de Egyptenaren. In Siberië groeit ze in het wild. Onze sla stamt af van deze wilde soort, die op braakliggende terreinen in Europa en Azië te vinden is. De voorvader van de geteelde soort met kroppen is niet pre­cies aan te duiden. Men neemt aan dat de bakermat West-Azië moet zijn. Tussen onze wilde soort en die van Azië moet wellicht een genetisch verband bestaan.

Het is bekend dat Grieken en Romeinen al sla aten, zowel omdat ze lekker was en in veel schotels paste, maar ook vanwege haar krampwerende en slaapverwekkende eigen­schappen. Vooral de in zaad geschoten sla kwam er toen voor in aanmerking. Om lek­kere sla aan te maken moet je lekkere olie hebben. Een sla valt of staat met de kwaliteit van haar olie. Antieke olies waren rauw en ruw, geenszins geraffineerd, en ongetwijfeld naar smaak en geur voorzien van een sterke persoonlijkheid. Onze hedendaagse keukenolies zijn, vergeleken met die oudere broers, karakter­loos en flets. Alleen sommi­ge soorten van ongeraffineerde olijfolie kunnen aan die bonkige middel­eeuwers tippen.

Groente met veel kwaliteiten

Sla bevat verschillende vitaminen (A, B, C) en veel mineralen: natrium, calcium, mag­nesium, ijzer, koper, fluor. Sla bevat calcium en fosfor in dezelfde verhouding als melk en bevat ook caroteen. Ze moet goed worden gekauwd vanwege de vele cellulose. Sla is dorstlessend en slaapverwekkend. Als je sla bij het begin van de maaltijd eet, stimu­leert ze de vertering. Ze werkt kalmerend, reinigt het bloed, regelt de darmfuncties, ver­frist de huid, voorkomt leverstuwing, geelzucht, darm­verstopping en is een vijand van vet, verkoelt brandwonden, zweertjes, gezwellen en steenpuisten.

Medische tips

Abces: leg een kompres van gekookt blad met wat olijfolie.

Acné: maak een afkooksel van 60 g sla per liter water. Laat dit tot op 2/3 inkoken en was de huid ermee.

Astma: afkooksel van 1 koffielepel zaad per kop water.

Bronchitis: een krop sla in 1/2 l water gedurende 15 à 20 minuten zachtjes koken. Drink hiervan 3 kopjes per dag tussen de maaltijden door.

Hartkloppingen: laat een afkooksel van 60 g per liter water op 2/3 inkoken en drink hiervan 1 kopje per dag.

Oogontsteking: maak een afkooksel van 1 theelepel zaad per kop water en gebruik dat als oogbad. Je kan een combinatie van gekookt slablad met wat olie gebruiken als kompres, je kan betten met vers sap of een kompres maken op dezelfde manier als je dat doet voor acné en dat opleggen.


 

Slapeloosheid: drink 1 kop afkookwater van 60 g sla per liter water dat je op 2/3 laat inkoken. Je kan ook een krop sla gedurende 15 à 20 minuten in 1/2 l water zacht laten koken en van deze vloei­stof elke avond 1 grote kop drinken.

Planten en oogsten

Behalve op droge zandgronden en erg zware kleigronden groeit sla op alle grondsoorten uitstekend. Sla verlangt een geregelde vochtaanvoer, omdat het gewas veel water ver­dampt en naar verhouding een zwak ontwikkeld wortelstelsel heeft.

Zaaien: voor vroege teelt zaai je onder glas. Vanaf begin april kun je zaaien in de volle grond. Plantafstand: 25 x 25 cm. De planten voor de weeuwenteelt worden na opkomst opgepot in potten van 10 cm doorsnede. Ze overwinteren op deze wijze in de platte bak. Zolang het niet vriest, moet er flink worden gelucht. Tijdens vorst wordt de bak gesloten en afgedekt met een rietmat. Zodra het weer het toelaat, plant je uit in de volle grond.

De vrijsters worden in de winter onder verwarmd glas gezaaid en na zeven, tien dagen verspeend. De kas moet vorstvrij blijven. Bij goed weer kun je uitplanten in de volle grond. Voor zomerteelt kan na half april in de volle grond worden gezaaid. Dit kan op een zaaibedje of direct ter plaatse. Plantafstand: 30 x 30 cm. Voor herfstteelt kun je het best op een zaaibed zaaien, omdat zaad dat ter plaatse wordt gezaaid te snel uitdroogt. Plantafstand: 35 x 30 cm.

Welke soorten kiezen?

Sla, zoals wij deze groente vandaag kennen, bestaat in tal van soorten en variëteiten. Kropsla, steeksla (gele), ijsbergsla, latuw (rond), kortedagsla, laiture, Romeinse sla.

Kropsla: de diepgroene bladeren van deze sla zijn het meest waardevol. Ze moeten niet langdurig in water geweekt worden, omdat ze daardoor hun minerale zouten verliezen. Sla bevat belangrijke minerale zouten en vitaminen, vooral vitamine A, vitamine B, calci­um, fosfor en ijzer. Het hoge percentage water (circa 94,8 %) en relatief lage percentage koolhydraten maakt sla bij uitstek geschikt voor hen die gewicht willen verliezen.

IJsbergsla: deze sla smaakt het koelst van alle slasoorten. Dat komt door het hoge watergehalte. Voor je deze sla snijdt, moet je ze eerst een paar uur in de koelkast leggen.

Rode sla: deze andijvievariëteit heeft rode bladeren in de vorm van ruikertjes. Als win­tersla wordt ze gewaardeerd om haar bijzondere smaak en haar kleur die seizoenslaat­jes kan opfleuren.

Grootmoeders tip van Winiefred

In elke evenwichtige voeding zou dagelijks sla op het menu moeten staan: rauw, als sap, of … gestoofd. Minder omvangrijk en beter verteerbaar is gestoofde sla aanbevolen voor personen met moeilijke spijsvertering. Men kan de sla gewoon in boter stoven, of er wat room aan toevoegen bij het opdienen, eventueel gratineren, maar dan wordt het gerecht weer zwaarder.

Praktisch

Sla houdt niet van metaal. Gebruik bij het aanmaken uitsluitend houten lepels, vorken en dito mengkom. Was sla grondig, maar wel vlug; de blaadjes wensen niet te verwate­ren. Maak sla nooit lang van tevoren klaar. Olie en azijn komen slechts enkele minuten voor het serveren aan de beurt. Zorg op tafel voor aparte slabordjes. Een sla staat of valt met de kwaliteit van de olie. In zoutwater wassen tegen eieren van spoelwormen. Sla, lang geweekt, verliest haar minerale zouten. De buitenste (meest groene) bladeren zijn het rijkst aan vitaminen. Kropsla na aankoop, onmiddellijk in de koelkast, zon iet verliest ze vitamine C (35% in 24u00) en wordt de sla slap. Slappe, verwelkte sla wordt weer fris door 1/4 u in lauw water te zetten. Sla kan kreukloos gedroogd worden, door ze in een keukenhanddoek of droogzwierder te zwaaien. Sla liever niet aanmaken met gewone azijn,


 

wel met weinig zout, beter met karnemelk of citroensap, altijd met olie (verteert beter). Smaak verhogen met radijsblaadjes. Reeds bereide sla bewaart nog een dag indien in vochtige doek geknoopt en in de koelkast bewaard.

Winiefred weet raad

Sla is slaapverwekkend. Ben je snel bang, zenuwachtig of ben je rusteloos, eet dan sla. Je zal er rustig door slapen.

Recepten

Frans sausje voor bij de sla

Ingrediënten:

1 hardgekookt ei, 3 eetl. olijfolie, 1 eetl. wijnazijn, 1 theel. mosterd, peper en zout.

Bereiding:

Neem een hardgekookt ei. Prak de dooier. Roer er 3 lepels olie en 1 lepel wijnazijn door. Voeg 1 koffielepel mosterd toe en zout en versgemalen peper. Strooi op ‘t laatst ook het fijngehakte eiwit over de sla.

Slasoep

Ingrediënten:

1,5 l bouillon, 3 slakroppen, 1 ui, 1 klont boter, 5 aardappelen, 2 eierdooiers, peper en zout, 1/2 dl melk.

Bereiding:

Maak een vinaigrette klaar in een diepe glazen of olijf­houten slakom. Doe er ongeveer laag gepelde walnoten bij en 50 g in blokjes gesneden gruyèrekaas. Snij de sla in dunne reepjes en voeg die er ook aan toe. Bestrooi met een mengsel van fijngehakte kruiden als peterselie, bies­look, knoflook enz. De sla mag je pas door elkaar men­gen op het moment dat de slakom op tafel komt en klaar is voor gebruik. Dat principe geldt trouwens voor alle slaatjes. Het is een van de beste manieren om de sla vers te houden tot net voor ze gegeten wordt. De slabladeren zijn dan nog doordrenkt met olie en azijn of citroen.

Kropsla met noten

Ingrediënten:

1 kropsla, 100 g gepelde walnoten, 50 g gruyèrekaas, kruidentuiltje, vinaigrette.

Bereiding:

Bereid een klare bouillon van vlees of van blokjes. Maak 2 à 3 slakroppen schoon en was ze zorgvuldig. Laat ze uitdruipen en hak ze vrij grof. Hak ook een ui fijn. Laat in een pan een eetlepel boter smelten en smoor hierin de uisnippers en de slarepen. Voeg er bouillon en aardap­pelen bij, kruid met peper en zout en laat de soep een uurtje zachtjes koken. Pureer ze en laat ze nadien weer even aan de kook komen. Klop in de soepkom 2 eier­dooiers met een weinig melk en giet er geleidelijk de hete soep bij.


 

Kropsla met geitenkaas

Ingrediënten:

1 kropsla, 50 g geitenkaas, 25 g amandelpoeder, 1 eetl. olijfolie, 1 eetl. citroensap, peper en zout.

Bereiding:

Met een stampertje plet je een stukje geitenkaas in de slakom. Voeg er een 10-tal tot poeder gestampte aman­delen aan toe, olie, wat citroensap en peper. Zout hoef je niet toe te voegen, want geitenkaas is al zout van zich­ zelf. Meng al de ingrediënten goed, maar voorzichtig door elkaar. Leg daarop de in reepjes gesneden sla, met eventueel nog een takje selder in kleine stukjes gesneden.

kropsla.png

 


Reacties

Er zijn nog geen reacties.

Log in om een reactie te plaatsen