Wil ook jij specifieke informatie ontvangen over jouw tuin?

Heb je reeds een MijnTuin.org account? Aanmelden

Spinazie

SPINAZIE

maakt ijzersterk

Spinazie heeft haar geweldige reputatie te danken aan de stripfi­guur Popeye. Volgens de recente wetenschappelijke overlevering zou spinazie bulken van het ijzer.

Wat maakt beton ijzersterk? Het ijzer, juist! Maar een rekenfoutje zorgde voor deze uitzonderlijke eigenschap, want er zijn andere groenten die nog meer ijzer bevat­ten. Toch is spinazie gezond, behalve als je last hebt van over­verzuring: reumalijders en mensen die sukkelen met nieren, lever en ingewanden moeten er niet van gebruiken. Ook is voorzichtigheid van belang bij het klaarmaken. Spinazie mag je bijvoorbeeld nooit opwarmen.

Een beetje geschiedenis

Spinazie is een bladgroente die oorspronkelijk afkomstig is uit Perzië en door de Arabieren naar Europa is gebracht. Pas in de 11de eeuw werd spinazie door de Moren in Spanje ingevoerd. Het duurde nog tot de dertiende eeuw vooraleer de groente ook in Frankrijk bekend zou worden om vervolgens de rest van Europa te “veroveren”. In de oudheid waren Grieken en Romeinen niet bekend met spinazie.

In tegenstelling tot Griekse auteurs die van heel wat groenten de geneeskracht empirisch ontdekten en beschreven, heeft spinazie vooral haar kracht aan Popeye te danken. Spinazie is zeer rijk aan anorganische zouten en aminozuren. Ze bevat veel oxaalzuur en moet dus verboden worden voor reumalijders en nier- en leverpatiënten.

IJzersterk met spinazie

Spinazie is één van de groenten die het rijkst is aan vitamine C en op haar best van november tot mei, maar vermindert snel in waarde bij het verwelken van het blad. Ze bevat veel caroteen, vitamine A, B, F (tegen haaruitval, versterkt de nagels). Ze is licht laxatief en bevordert de vorming van rode bloedcellen. Ze vernieuwt het bloed en blijkt kankerwerend te zijn. Ze bevat ook verschil­lende mineralen, vooral ijzer en wordt daar­om de krachtpatser onder de groenten genoemd. De stripfiguur Popeye maakte ze wereldberoemd. De superieure eigenschappen schijnen echter op een rekenfoutje te zijn gebaseerd. Toch is ze interessant tegen bloedarmoede, bloeddrukverlagend, laxerend, opwekkend en mineralenaanvullend.

Bij depressie kan men één handvol spinazie en evenveel waterkers wassen, door de molen draaien, filteren en dagelijks nuchter één glas opdrinken.

De cellulose bevordert de eliminatie, is goed bij verstopping en aambeien. Spinazie is de meest voedzame groente, gezond, lichtverteerbaar en is de veegborstel van de verte­ringswegen.

Deze groente is wel erg interessant bij het bestrijden van zuurtekort in de maag en ook tegen verslapping van de spijsverteringkanalen. Wie last heeft van gewrichtspijn moet evenwel voor­zichtig zijn met spinazie en er niet te veel of zelfs helemaal niet van eten vanwege het oxaalzuur en zuringzuur.

Gedaan met zaadjes- verwijderen

Spinazie is tegenwoordig het hele jaar verkrijgbaar. Door nieuwe rassen te telen, is men er praktisch in geslaagd een spinaziesoort op de markt te brengen waar geen zaadjes meer in voorkomen. Het uitlezen van deze stekelige dingen was vroeger een geduld­werkje dat niet iedereen kon opbrengen. Bovendien moet spinazie veelvuldig gewassen worden, waarbij men de tijd moet nemen om het zand naar de bodem van het waswa­ter te laten zakken.


 

Planten en oogsten

Spinazie wordt eigenlijk geteeld omwille van het blad, dat wordt afgesneden waardoor telkens weer de aangroei wordt bevorderd.

Zaaien: zowel zomer- als winterspinazie moet je in kleine perceeltjes zaaien, want anders schieten de planten in zaad vooraleer je ze kan gebruiken. De spinazie wordt smakelijker naarmate ze vlugger groeit, en dus is flinke bemesting van belang. Vruchtbare, vochtige grond is best geschikt. Half augustus is een goed moment om te zaaien. Als je in voortjes zaait en eens goed nagiet, zal de opkomst minder gevaar lopen. Spinazie die in die periode gezaaid is, kan tot laat in het najaar geoogst worden.

Je moet de rijen vrij van onkruid houden en regelmatig begieten bij droog weer. Tijdens droge, zonnige zomers is er met spinazie soms weinig te beginnen, vooral op lichte, droge gronden, omdat de planten dan te vroeg bloeien. Dat is geen prettige ervaring als men met zorg gezaaid heeft.

Nitraat: oppassen!

Spinazie wordt als een van de allergezondste groenten beschouwd. Maar tegenwoordig wordt spinazie ook onder de potentieel gevaarlijke groentesoorten geklasseerd. Vooral als zij door de liefhebber in de eigen moestuin wordt geteeld. Mest bijvoorbeeld, die te veel stikstof bevat, is funest voor de spinazieteelt. (Dat geldt zowel voor natuurlijke als voor kunstmest.) Die stikstof veroorzaakt een ophoping van nitraten in het spinazieblad, wat de opname van zuurstof in het bloed belemmert.

Te schrale grond daarentegen of een vertraging van de plantontwikkeling ten gevolge van de weersomstandigheden, bevordert de vorming van bepaalde gifstoffen in de bladeren. Deze kunnen allerlei narigheden zoals irritaties maar ook ontstekingen van maag en dar­men veroorzaken, evenals reumatische aandoeningen.

Grootmoeders tip van Winiefred

Laat spinazie zo lang mogelijk uitlekken alvorens ze te koken; er zit nog altijd meer dan voldoende vocht in. Was de spinazie vooral niet te lang, een minuut of 5 nadat de groen­te geslonken is, is meestal meer dan genoeg. Vooral omdat men de gewoonte heeft om spinazie daarna tot moes te hakken. We zouden durven spreken van “zonde” omdat ongehakte spinazie waar nog wat aan te kauwen valt, zoveel lekkerder smaakt. Goed uit­gelekt en slechts met een stukje boter gestoofd, is deze groente een ware delicatesse!

Probeer daarvoor eens de grootbladige soort te krijgen, die door de Fransen zo mooi “épinards en branche” wordt genoemd. Spinazie laat zich op ideale wijze met vlees, vis en gevogelte combineren.

Praktisch

Zoveel mogelijk jonge, rauwe spinazie eten in salade: steel eraf, goed wassen, fijnhak­ken, toevoegen van zout; olie en azijn. Opdienen met aardappelen. Om oxaalzuur te verminderen: voor het koken de spinazie in kokend water zetten of beter het water ver­nieuwen bij de halve kooktijd. Opdienen met ei, geroosterd vlees, vis, zwezerik, als gebraadgarnituur. Gekookte spinazie niet bewaren voor een volgend maal: gist gemak­kelijk en vormt zuren. Nooit opwarmen!! Spinazie wordt ook gebruikt als grondstof bij fabricage van vitaminepreparaten. Laag groeiende bladeren moeten 5 à 6 maal gewas­sen worden voor het gebruik. Spinazie mag je niet lang koken: niet lang vooraf bereiden, onmiddellijk gebruiken, niet bewaren, zelfs niet in de koelkast, want fermenteert snel. Spinazie mag door diabetici gebruikt worden.


 

Winiefred weet raad

Spinazie is voedzaam, gezond, licht verteerbaar en een echte weldoener voor de spijs­vertering. Wees echter op je hoede voor spinazie bij baby’s. Het oxaalzuur dat erin zit, kan je onschadelijk maken door toevoeging van gemalen kaas.

Recepten

Spinaziebrood

Ingrediënten:

1,5 kg spinazie, 30 g boter, 4 eieren, 100 g bloem, nootmuskaat, 1 ui, 100 g geraspte gruyère, peper en zout.

Bereiding:

De spinazie zorgvuldig wassen in veel water en de ver­welkte bladeren verwijderen. Zachtjes in de boter laten stoven; hakken. Twee hele eieren en 2 dooiers (de over­blijvende eiwitten bewaren) loskloppen, de bloem lang­zaam toevoegen, dan de kruiden, de fijngehakte ui en de geraspte gruyère. Deze bereiding vermengen met de spi­nazie en vervolgens de tot stevige sneeuw geslagen eiwit­ten toevoegen. In een geboterde vuur­vaste schotel doen en gedurende 20 minuten in een matige oven bakken. Naar believen warm of koud opdienen.

Aardappelen met spinazie

Ingrediënten:

1 kg spinazie, 8 aardappelen, 50 g boter, 2 reepjes gruyèrekaas, 2 eetl. geconcentreerde melk, nootmuskaat, peper en zout.

Bereiding:

Acht grote ongeschilde aardappelen gedurende 1 uur in de oven zetten. Ondertussen 1 kg spinazie in gezouten ziedend Water 5 minuten blancheren. Uitdrukken om zoveel mogelijk vocht te verwijderen; grof hakken en in 50 g boter of margarine stoven met zout, peper en nootmuskaat. Twee eetlepels geconcentreerde melk bijvoegen en de uitgeholde aardappelen met deze bereiding vullen. (Het uitgehaalde vruchtvlees gebruiken voor soep.) De aardappelen garneren met 2 reepjes gruyère en in de warme oven gratineren.

Spinaziesla

Ingrediënten:

500 g jonge spinazie (kleine blaadjes), 1/2 dl olie (1/2 olijfolie, 1/2 arachideolie), 1 eetl. citroensap of 1/2 citroen, 1 sjalot, 1 knoflookteentje, 2 hardgekookte eieren, 1 eetl. mosterd, 200 g jonge Edammer of Belgische brie, 200 g blokjes gekookte ham, peper en zout.

Bereiding:

Roer de mosterd met het citroensap aan. Kruid l1let verse peper en zout en voeg er het fijngesnipperde sjalotje en het knoflookteentje aan toe. Meng dan beetje bij beetje, met de olie. Verdeel de kaas en de ham in blokjes. Was de spinazie en verwijder zorgvuldig alle verlepte en min­der gave blaadjes. Vervang het water enkele keren en laat uitlekken. Schep de spinazie in een grote slakom en ver­sier met blokjes ham, stukjes kaas en partjes hardgekookt ei. Bewaar op een frisse plaats tot even voor het opdie­nen. Overgiet voor het serveren met vinaigrettesaus en meng de sla. U mag dit slaatje nog eens extra kruiden met wat zout en versgemalen peper.

spinazie