Wil ook jij specifieke informatie ontvangen over jouw tuin?

Heb je reeds een MijnTuin.org account? Aanmelden

Bijsluiter voor de verzorging van kamerplanten

door Eddy Geers • Maandag 1 Januari 2018 Volg Eddy G.

Het huidige gamma aan kamerplanten is zo uitgebreid dat er voor elke plek in huis wel een aangepaste plant bestaat.
We staan er echter niet altijd bij stil dat al deze planten van oorsprong uit de natuur komen, en meestal uit tropische gebieden waar de leefomstandigheden volstrekt anders zijn dan in onze huiskamers. 

Komt nog bij dat de tropen een wel heel bondige omschrijving is van het gebied dat zich geografisch gezien uitstrekt tussen de beide keerkringen, op 23°27’ noorder- en zuiderbreedte. Een gebied dus waarin de levensvorm en groeiomstandigheden ook nog flink verschillen.
Zo zijn er regenwouden die permanent vochtig of periodiek zelfs droog kunnen zijn; er zijn savannes, bergwouden en hooggebergtes.
De planten die in deze verschillende gebieden groeien zijn ondermeer palmen, varens, bomen, struiken, epifyten, moeras- en waterplanten, kruidachtige planten en slinger- en klimplanten.


Uiteraard vragen al deze planten een aangepaste verzorging en vooral in onze winterperiode is extra aandacht nodig. We kunnen nu eenmaal in onze huiskamer niet de groeiomstandigheden van een woestijn of een tropisch regenwoud imiteren, maar als u met volgende voorzorgsmaatregelen en verzorgingstips rekening houdt, moet het lukken om de ideale groeiomstandigheden zo goed mogelijk na te bootsen.


Aankoop:

  • hou bij aankoop rekening met de plaats waar de plant moet komen (temperatuur, lichtinval…).
  • laat u goed informeren en koop steeds een plant die geschikt is voor de omstandigheden. Het heeft geen zin om een plant die licht moet staan op een donkere plek te zetten en toch goed te verzorgen op gebied van water en voeding.
  • vraag bij aankoop naar de oorsprong of de natuurlijke habitat van de plant. Om kamerplanten de juiste verzorging te geven is het nuttig te weten waar ze vandaan komen en in welke omstandigheden ze op hun natuurlijke groeiplaats groeien.
  • controleer de planten goed bij aankoop:
     
  1. let op de vorm van de plant
  2. vermijd planten met beschadigde of verkleurde bladeren
  3. controleer de bladeren op insecten en ziektes (vooral de onderkant van de bladeren)
  4. controleer de potgrond (vocht, kwaliteit)
  5. kijk bij bloeiende planten of ze niet te ver zijn uitgebloeid en of er voldoende bloemknoppen aanwezig zijn
  6. zit de plant niet in een te kleine pot
  7. laat de planten goed inpakken om ze te transporteren
  8. vermijd temperatuurschommelingen en tocht tijdens het vervoer


Potgrond:

  • kies voor een kwalitatieve potgrond. De wortels van een plant beschikken maar over een beperkte ruimte waaruit zij voedsel moeten halen.
  • de potgrond moet een evenwicht garanderen tussen lucht en vocht. Om voeding te kunnen opnemen hebben planten zowel water als zuurstof nodig.
    Daarom is de samenstelling en structuur van een potgrond  belangrijk: hij moet luchtig zijn en over een basis van voedingsstoffen beschikken.
  • de zuurtegraad van een potgrond is ook belangrijk: Sommige planten zijn kalkminnend andere zoals azalea’s, saint-paulia… hebben voorkeur voor een zuurdere grond.
  • een substraat bestaat uit verschillende nuttige onderdelen: lavakorrel wordt toegevoegd om de optimale verhouding tussen lucht en vocht te waarborgen. 
    Witveen en lavakorrel voorkomen het extreem inkrimpen bij uitdroging en zorgen ervoor dat zelfs na uitdroging de potgrond makkelijk te herbevochtigen is.
  • meststoffen (bij voorkeur organische) worden toegevoegd aan de potgrond om de wortels te laten beschikken over de basis voedingsstoffen.
  • er bestaan kant-en-klare samenstellingen voor verschillende groepen: orchideeën, varens, cactussen,..
  • als bij een gietbeurt het water lang op de potgrond blijft staan of als het water door de wortelkluit stroomt en snel op de onderschotel terechtkomt, is de potgrond van slechte kwaliteit.


Water:

Water geven is een kunst. Er zijn niet echt vaste regels omdat er ook hier verschillende factoren zijn die bepalen hoe groot of klein de waterbehoefte is. Uiteraard zijn er wel enkele basisregels waarmee je best rekening houdt. Zoals voor alle levende wezens is water voor planten van levensbelang voor de verzorging. Daarnaast laat water ook toe dat de wortels van planten voedingsstoffen in opgeloste vorm kunnen opnemen.      
    

  • de meest voorkomende fout is de potkluit voortdurend nat te houden. De wortels van planten die constant met hun voeten vochtig staan gaan rotten of er vormen zich schimmels op de wortels. Zorg ervoor dat water steeds kan wegvloeien. Maak eventueel gebruik van onderschotels. Zorg voor een goede drainage. Laat de potgrond ook nooit volledig uitdrogen.
  • nevelen wordt door de meeste bladplanten gewaardeerd. Nevel niet op bloemen of op planten met fluweelachtige bladeren. Nevel niet met kalkrijk water, dit geeft aanleiding tot kalkvlekken op de bladeren.
  • maak zoveel mogelijk gebruik van zacht water.  Leidingwater kan hard zijn. Hiermee wordt bedoeld dat er veel kalk-(calcium) en magnesiumzouten in voorkomen. Kalk kan de opname van ijzer door de planten bemoeilijken. Gebrek aan ijzer kan aanleiding geven tot chlorose. Gekookt leidingwater is na afkoeling perfect bruikbaar.
  • gebruik water op kamertemperatuur.
  • geef zoveel mogelijk water op de potgrond zelf en niet op de bladeren en/of bloemen, of geef water via de onderschotel
  • water geven is ook afhankelijk van de plaats waar planten staan: warm en zonnig of op een koele donkerder plaats.
  • planten moeten hun voedsel uit een beperkte ruimte halen. Voeg regelmatig vloeibare meststof toe aan het gietwater, vooral tijdens het groei- en bloeiseizoen (lente-herfst). Of maak gebruik van voedingsstaafjes
  • gebruik eventueel sierpotten met een laagje kleikorrels op de bodem van de pot.
  • planten in aardewerk potten moeten vaker water krijgen dan deze in plastic potten. (Aardewerk absorbeert water.)


Standplaats:

  • vermijd zoveel mogelijk volle zon en felle middagzon. Gefilterd zonlicht is voor de meeste planten geschikt. In het algemeen geldt: hoe meer licht in de kamer, hoe beter voor de planten.
  • planten met bonte bladeren hebben veelal meer behoefte aan een lichte plaats.
  • een zo gelijkmatig mogelijke temperatuur (boven de 20°) is voor de meeste kamerplanten ideaal.
  • vermijd temperatuurschommelingen en koude nachttemperaturen
  • vermijd tocht (opengaande deuren of vensters)
  • zet geen planten dicht bij een warmtebron
  • veel soorten hebben in de winter behoefte aan een rustperiode. Ze worden dan best op een koelere plaats gezet.
  • een belangrijke factor is de luchtvochtigheid. De relatieve vochtigheid waarbij de meeste planten zich goed voelen ligt tussen 40 en 65%.
  • een vochtige lucht kan snel verloren gaan door vaak de kamer te ventileren.
  • om de luchtvochtigheid te verhogen kan u gebruik maken van verdampers of waterreservoirs om aan de radiatoren te hangen.


Verpotten:

  • wanneer en hoe vaak er moet verpot worden hangt af van de soort plant, de verzorging, de grootte.
  • planten waarvan de wortelkluit te groot is geworden worden best in het voorjaar verpot.
  • wanneer de wortels langs de drainagegaten naar buiten groeien is het vrijwel zeker dat de pot te klein is geworden.
  • wanneer de planten niet goed meer groeien of bloeien en de nieuwe bladeren klein blijven kan dat een teken zijn dat de grond is uitgeput.
  • een paar uur voor het verpotten flink water geven, maakt het verwijderen van de pot makkelijker.
  • laat de wortelkluit zoveel mogelijk onbeschadigd. Beschimmelde en zieke wortels moeten worden weggehaald.
  • bij planten die regelmatig kalkhoudend water krijgen is het aan te raden om regelmatig de potgrond te verversen. Hetzelfde geldt voor planten die regelmatig chemische meststoffen krijgen. Deze kunnen namelijk zouten achterlaten in de potgrond.
  • let op bij het verplanten om de wortels te beschadigen.
  • bij planten die reeds in een grote pot zitten kan u regelmatig enkel de bovenlaag van de potgrond verwijderen en vervangen.


Regels om te verpotten:

  • de nieuwe pot moet ongeveer 2 cm groter zijn dan de oude.
  • de pot moet voorzien zijn van drainagegaten.
  • leg op het drainagegat een potscherf en leg dan een laagje hydrokorrels van zo’n 2 cm.
  • zorg dat de kleikorrels goed vochtig zijn. Leg ze voor gebruik een nacht in water zodat ze goed verzadigd zijn.
  • vul de pot met potgrond zodat de plant net zo diep komt te staan als in de oude pot.
  • de bovenste grondlaag aandrukken met de vingers en goed aangieten.
  • Bij gebruik van een kwalitatieve potgrond hebben de planten de eerste zes weken geen extra voeding nodig.


Extra:

  • veel planten kunnen in de zomer naar buiten worden gebracht.
  • voor diverse soorten planten bestaat aangepaste potgrond (orchideeën, cactus, varens…)
  • klim- en slingerplanten regelmatig aanbinden, eventueel gebruik maken van mosstokken.
  • als planten te hoog worden of hun vorm verliezen moet er gesnoeid worden.
  • vermeerderen is afhankelijk van de soort: zaaien, stekken (stengelstek of bladstek),delen of scheuren, afleggen, uitlopers, marcotteren.


Hydrokorrels zijn zowel decoratief als nuttig:

  • ze zorgen voor een goede drainage onderin de pot
  • een laagje hydrokorrels boven op de potgrond voorkomt snelle uitdroging van de bovenste laag potgrond en verhindert het opspatten van potgrond bij het water geven.
  • Hydrocultuur: hierbij wordt geen gebruik gemaakt van aarde of een substraat maar van water. De kleikorrels worden gebruikt om het water vast te houden.


Misverstanden:

Het is een hardnekkig misverstand dat planten in een slaapkamer ongezond zouden zijn omdat ze zuurstof weghalen.
Planten hebben inderdaad zoals elk levend wezen zuurstof nodig. Ze halen die uit de omgeving waarin ze zich bevinden maar overdag produceren ze zelf behoorlijk wat zuurstof door het proces dat we fotosynthese noemen. ’s Nachts valt deze productie stil. Dan halen ze zuurstof uit de omgeving maar deze opname is zo minimaal dat ze volledig verwaarloosbaar is. Wel kunnen bepaalde planten een allergische reactie opwekken bij sommige mensen en sterk geurende bloemen kunnen misschien ook voor problemen zorgen maar dat geldt dan zowel overdag als ’s nachts en zowel op een slaapkamer als in een huiskamer.