Wil ook jij specifieke informatie ontvangen over jouw tuin?

Heb je reeds een MijnTuin.org account? Aanmelden

Foto: Paarse morgenster

Foto: Paarse morgenster
Foto: Paarse morgenster

Deze plant komt het best tot zijn recht in borders met een natuurlijke uitstraling. Het hele proces van knopvorming tot zaaddoos is een boeiend geheel. Eén keer zaaien betekent dat je verzekerd bent van elk jaar deze mooie plant in je tuin.

Hoogte: tot 125 cm.
Kleur: paarsviolet
Bloei: juni - juli

Tweejarig
 

Zaaien:

Gecontroleerd zaaien: maart in potjes in kamerkasje, april onder glas in (alternatieve) koude bak. Iedere plant in zijn eigen potje. Niet verplanten vanwege de penwortel.
Ter plekke: mei-juni. Zaden bedekken of inharken. Uitdunnen op 15 cm afstand. Tweejarige cultuur: 1e jaar wordt de rozet gevormd, 2e jaar volgt in juni de bloei.

Nederlandse naam: paarse morgenster

bron: http://www.waverlandsedingen.be/index.php/alle-artikelen/317-haverwortel-een-verdwenen-groente-tragopogon-porrifolius

HAVERWORTEL, een verdwenen groente (Tragopogon porrifolius)

De haverwortel is een onbekende en verwilderde plant geworden.

Deze plant is al zolang van onze tafel verdwenen dat niemand zich nog herinnert dat deze wortel eens erg geliefd was, al hoorde het eerder in de armenkeuken thuis dan aan rijke tafels. Vandaag komt men her en der in een hobbytuin de haverwortel weer aan als een te consumeren plant.

Haverwortel (Dodoens,1554)

De plant is van het Middellandse Zeegebied afkomstig. Net als schorseneer hoort hij tot de familie van de samengesteldbloemigen en net als bij dezen is het de wortel die meest werd gebruikt en die bovendien een wat vette melkachtige stof afscheidt wanneer de wortel met het mes onder water werd geschraapt . Net als de schorseneer is het een tweejarige plant waar de wortel tijdens het eerste jaar wordt gebruikt in de keuken.

Wat wist en deed men vroeger met deze plant?

Rembert Dodoens (1517-1585), geboortig te Mechelen, beschreef de plant onder de benaming van toen als Bocxbaert , schreef er in zijn eerste Nederlandstalige woordenboek van 1554 over dat de wortels in water werden gekookt. Het kookwater gedronken, verzachtte volgens hem de ‘Apostumatien van der zyden’(gezwellen in de zijde). Maar zo schreef hij er ook bij: ‘ Die selve wortel es oock seer goet in die spyse ende tsallaet (salade)/ ghelijck die wortelen van Raponcelen (soort raapjes) ghebruyckt .’

Ten slotte: ten tijde van Dodoens, en toen de schorseneer ook al bekand was, noemde men de plant ook wel ‘witte schorseneer’ omdat de wortel vol wit was daar waar echte schorseneer een bruine wortel heeft maar inwendig ook wit is.

In 1644 schreeft men er nogmaals over in zijn laatste en postuum uitgegeven werk. Dan merkt hij op dat de plant eigenlijk niet meer voor medicinale doeleinden gebruikt wordt maar nog wel “…bequaem om ’t eten ende om in spijse te ghebruycken/ ’t zy rauw. ’t Zy ghesoden (gekookt)/ oft anders gaer ghemaeckt zijnde. In onse tijden wordt de wortel van Bocks-baert oock in de Wintersche maenden  voor salaet (salade) ghebruyckt/ende op tafel ghebracht . Het loof van haverwortel werd als salade gebruikt in de 18de en 19de eeuw en wellicht is het ook dit wat Dodoens in 1644 bedoelde . 

De verwilderde zeldzame haverwortel

Naargelang schorseneer opkwam, werd de haverwortel minder en minder gebruikt. Wellicht was de smaak van schorseneer iets beter en maakte men er ook de handen wat minder mee vuil hoewel het kuisen van schorseneerwortelen ook niet als het meest te benijden werkje moet aanzien worden.  Rond het midden van de 19de eeuw was de haverwortel nog amper bekend als groente .

Wanneer de plant als cultuurplant gans verdween, verwilderde hij fel. Dat gebeurde zelf in die mate dat hij als onkruid werd aanzien en stelselmatig werd vernield. Vandaag is het een erg zeldzame plant geworden  hoewel hij bijzonder winterhard is net als schorseneer.

door: Willy Van Hoof

Eigenschappen

Hoogte
1 - 120 cm
Kleur
  •   
Winterhard
Ja
PH
Neutraal
Vochtigheid
Normaal
Licht
Zon
halfschaduw
Evergreen
Bladverliezend