Wil ook jij specifieke informatie ontvangen over jouw tuin?

Heb je reeds een MijnTuin.org account? Aanmelden

Foto: Gelderse Roos

Foto: Gelderse Roos
Foto: Gelderse Roos
Foto: Gelderse Roos

In mei-juni is de Gelderse Roos overdekt met roomwitte, kantachtige bloeischermen, die het ook waard zijn ze van dichterbij te bekijken: Op het eerste gezicht lijkt het, alsof de bloemen aan de buitenkant van het scherm al open zijn, en dat de middelste nog vast gesloten zijn, maar als je beter kijkt, zie je dat de schermen uit twee verschillende soorten bloemen bestaan: De buitenste, dat zijn de marketeers, de PR-jongens, de reclamemakers: Het zijn duidelijk opvallende bloemen, waar insecten zich graag door laten verleiden… om tot de ontdekking te komen, dat er alleen gebakken lucht wordt verkocht: geen nectar, geen stuifmeel voorhanden, alleen maar steriele bloemetjes. Of toch niet? Inderdaad, eens het insect geland is, merkt het al snel op, dat die schreeuwerige reclamepanelen dan wel niet onmiddelijk de gedekte tafel leveren waarop het hoopte, maar dat er hoogstens één stapje verder een onopvallend klein eetcafeetje is, waar het zijn geluk alsnog kan gaan beproeven. Want inderdaad, echt gewetenloos zijn die reclamejongens aan de buitenkant niet: het is nu eenmaal hun job, de insecten de weg te wijzen naar de onopvallende bloemetjes midden in het scherm, die anders nooit gevonden zouden worden, en die wél nectar, wel meeldraden en stamper bevatten…

Na een paar maanden van onopvallend wezen (na een overvloedige bloei in mei-juni), komt de Gelderse roos weer stilaan voor het voetlicht, en is echt niet zinnens om dat plekje op het eerste plan voor het eind van de winter weer af te staan.

In de loop van oktober verkleurt het blad langzaamaan naar rood, en dat vormt al een deel van de charme van de struik, maar vooral in de winter trekt die de aandacht: Wanneer alle andere bessendragende struiken al lang zijn leeggeroofd door passerende vogels, pronkt de de Gelderse roos nog maandenlang met zijn robijnrode, enigszins transparante bessen. Die bessen zijn wrang-zuur van smaak, en lijken daarom bij de meeste vogels niet in de smaak te vallen. Tot natuurlijk de nood het hoogst is… als het eind van de winter nadert, en er nog nauwelijks ander voedsel te vinden is, kunnen de volbeladen struiken soms op een paar dagen volledig leeg worden gegeten door kramsvogels of pestvogels, twee trekvogels die in de winter in onze streken te gast zijn.

Ook voor de mens zijn de bessen nauwelijks apetijtelijk. Laat je dus niet in verwarring brengen door de Amerikaans-Engelse benaming ‘European cranberrybush’. Met veenbessen heeft de struik immers helemaal niks te maken.

In de lente verdwijnt de Gelderse roos dan weer even naar het achterplan, hoewel ik het jonge blad met zijn zachtgroene kleur, met vaak een naar roodbruin zwemende verkleuring naar de randen ook heel mooi vind, maar daarvoor moet je alweer van wat dichterbij gaan kijken.

Vibernum Opulus wordt in Nederland ook wel Vibernum of Sneeuwbal genoemd, die laatste omdat de witte bloemen wel wat weghebben van sneeuwballen. Deze verschijnen in de lente. Na de bloeiperiode vormen zich besjes die voor ons giftig zijn, maar een ware lekkernij voor vogels. Vibernum Opulus kan tussen de 2,5 en 3 meter hoog worden.

Snoeien

1. In principe hoeft een Gelderse roos (Viburnum opulus) nauwelijks gesnoeid te worden, hij ontwikkelt doorgaans uit zichzelf al een mooie vorm. Daardoor blijft het snoeien meestal beperkt tot het wegnemen van dood, ziek of kruisend hout, en verkeerd groeiende takken. Deze begeleidingssnoei gebeurt het beste in maart of begin april.
Moet de struik toch gesnoeid worden omdat hij, zoals bij u, te groot wordt, of verjongd moet worden, dan kunnen direct na de bloei 20% van de oude scheuten bij de basis weggeknipt worden. Zwak groeiende takken kunnen eveneens weggehaald worden. Ook kan de hele struik in 1 keer verjongd worden. Na de bloei worden dan alle takken bij de basis weggesnoeid. De nieuwe uitlopers bloeien dan na 2 jaar weer. De takken zelf kunnen beter niet ingekort worden. De vorm wordt er niet mooier op.

2. Snoeien Viburnum opuleus ‘Roseum’ ( Gelderse roos). De struik moet jaarlijks direct na de bloei in juli worden teruggesnoeid om een rijke bloei en nieuwe groei te stimuleren. Snoei jaarlijks na de bloei 1 /5 van de oudste takken tot op enkele centimeters boven de grond terug.

Is de Gelderse roos te groot geworden dan kan hij drastisch teruggesnoeid worden. Het beste tijdstip om dat te doen is in maart. Knip alle takken tot enkele centimeters boven de grond af. Geef de struik na zo’n flinke snoeibeurt ook wat compost en geef hem voldoende water tijdens het uitlopen. Dat bevordert het herstel van de plant.

Varieteit bepalen: https://www.neerlandstuin.nl/struiken/gelderseroos.html

Eigenschappen

Hoogte
100 - 300 cm
Kleur
  •   
Winterhard
Ja
PH
Neutraal
Vochtigheid
Normaal
Licht
Zon
halfschaduw
Schaduw
Evergreen
Bladverliezend