Wil ook jij specifieke informatie ontvangen over jouw tuin?

Heb je reeds een MijnTuin.org account? Aanmelden

Steenbreekvaren

Asplenium trichomanes  • 

Foto: Steenbreekvaren

Foto: Steenbreekvaren

Algemene omschrijving

De Steenbreekvaren is een varen uit de familie van de Streepvarens (Aspleniaceae). Het is een vaste plant die groeit op (licht)beschaduwde vochtige, kalkrijke plaatsen, in nissen van oude muurtjes en waterputten, rotsspleten, vochtige hoekjes maar het ook naar de zin heeft op zwakzure en neutrals bodems. De plant wordt ook aangetroffen op vrij zure gesteenten. Deze wettelijk beschermde plant is in grote delen van Nederland zeldzaam, behave in Zuid-Limburg en langs de rivieren Maas en Ijssel. In Vlaanderen en Wallonië komt de plant verspreidt voor maar is er vrij zeldzaam. Voor een plant in eigen tuin moet dus een varen bij de kweker aangeschaft worden.

De plant wordt ca. 10-25 cm. hoog, maar op sommige plaatsen in het buitenland kan het blad tot ca. 40 cm. lang worden. De bladsteel is (rood)bruinig tot zeer donker, stevig en glad, met een langerekt, kortgesteeld blad die weer bestaat uit twee rijen talrijke deelblaadjes. De deelblaadjes zijn heldergroen, glad, klein en eirond van vorm met stompe bladhoeken, waarvan de top soms wat gekarteld is. Na ongeveer twee jaar zijn de deelblaadjes afgevallen en blijft de lange blad-steel soms nog een tijd over. Er zijn dan wel weer nieuwe lange bladeren met deelblaadjes gevormd, dus de plant heeft altijd loof. Op de onderkant van elk deelblaadje bevinden zich 3 of 4 sporendoosjes. 

Het wortelstelsel is compact en heeft niet de neiging flink te gaan woekeren. De plant vermeerdert zichzelf d.m.v. wortelstokken of sporen die in de zomer tot ca. oktober rijpen en verspreid worden. Het is een alpine plant die temperaturen tot ca. -35゜kan verdragen. De steenbreekvaren blijft de hele winter groen. Hoewel de plant dus Steenbreekvaren heet, heeft ze niet zo'n sterk verwoestend effect op steen. Wellicht heet de plant zo omdat de voorkeur o.a. uitgaat naar het groeien in breuken en spleten in rotsen.

Vereisten

De Steenbreekvaren heeft een voorkeur voor een zwakzure- tot neutrale bodem, maar gedijt zowel op kalkrijke- als vrij zure gesteenten. Het is geen plant die zich makkelijk overal thuis voelt, ze stelt wel eisen aan haar standplek en grondsoort. Lichte schaduw en een standplek op het noorden genieten haar voorkeur en de bodem moet niet te voedselrijk zijn. Hoewel de Steenbreekvaren van licht vochtige grond houdt, moet de grond in de winter tamelijk droog gehouden worden. De varen heeft een hoge behoefte aan stikstof en kalium in de bodem, de verhouding N5+P2+K4 tot max. N9+P5+K7 is een goede richtlijn. Houdt niet van zilte bodem.

Onderhoud

De Steenbreekvaren is een bescheiden plant die vrijwel niet woekert in de tuin. Ze kan goed bij andere planten gezet worden, zoals bij Muurvaren en Tongvaren. Zet de Muurvaren dan op de droogste plek, die heeft behoefte aan een drogere bodem dan de Steenbreekvaren en Tongvaren. Verticaal geplaatst in een spleet in een oude muur of zelf gestapelde stenen voelt de Steenbreekvaren zich thuis.

Gebruik

Voor beplanting in de tuin zijn ca. 25 planten per m² nodig, die op een onderlinge afstand van ca. 20 cm kunnen worden geplaatst. Heeft door het mooie groenblijvende blad een mooie sierwaarde in de tuin, ook in de winter. Staat heel leuk in oude muren e.d. Kan ook op vrij zonnige en halfschaduwplekken staan en maakt lelijke, beschaduwde hoekjes in de tuin opeens een stuk mooier. Met de Steenbreekvaren kun je ook op hoger niveau de tuin opsieren, zoals een nis ergens hoog in een muur of een holte in een boom. Voor uitbreiding in de tuin kun je de nieuwe varentjes gebruiken die uit de wortelstokken ontstaan: uitloper met plantje afsnijden en uitplanten. Te plaatsen in spleten van de rotstuin, stenige vijverrand, boomstronken, steenrandjes, putranden, vochtige stenen bij waterafvoer, greppels, aarden wallen.

Eigenschappen

Hoogte
1 - 20 cm
Kleur
  •   
Winterhard
Ja
PH
Kalkrijk
Neutraal
Zuur
Vochtigheid
Vochtig
Licht
halfschaduw
Schaduw
Evergreen
Bladhoudend