Wil ook jij specifieke informatie ontvangen over jouw tuin?

Heb je reeds een MijnTuin.org account? Aanmelden

Terug   

Aardappelziekte (tomaat)

Phytophthora infestans

Gewas:
Tomaat (en aardappel)
Familie:
Waterschimmels (Oömyceten)

Herkenning

Phytophthora infestans of aardappelziekte is een schimmelziekte, die ook in tomaten schade kan aanrichten. De schimmel is op de stengel, tros en bladstelen herkenbaar aan een zeer oppervlakkige verkleuring en afsterving (necrotisatie).

De schimmel kan enorme schade aanrichten en zelfs tot afsterving leiden. Aangetaste bladeren verkleuren, verwelken en verschrompelen. Aangetaste vruchten verkleuren bruin en verschrompelen (droogrot). Dit is in tegenstelling met een aantasting van vruchten door P. nicotianae waarbij de vruchten niet verschrompelen.

Op het grensvlak van het afgestorven gedeelte en het gezonde gedeelte is meestal een zone herkenbaar waar de schimmel actief is. Onder vochtige omstandigheden, bijvoorbeeld op regenachtige dagen en als er een hoge RV aanwezig is, komt deze schimmel gemakkelijk voor. Bij een waterig milieu (bijvoorbeeld substraat) komt de schimmel gemakkelijk voor. Bij zware aantasting kan binnen enkele dagen het aangetaste deel van een plant zijn afgestorven. Dikwijls komt de aantasting op de plant en in de kas pleksgewijs voor. De meeste aantasting wordt vooral onder de luchtramen gevonden omdat sporen van de schimmel door de geopende luchtramen naar binnen komen. Meestal wordt door de levenswijze van de schimmel en de herkomst van de besmetting de aantasting pas in de loop van de zomer en het najaar in de kas aangetroffen.

Ook de stengel kan aangetast zijn. Op een aangetaste stengel zijn bruine aangetaste delen te herkennen. Phytophthora aantasting van de stengel, komt vooral voor in jonge gewassen. De bladoksels van een plant drogen moeilijk op en zijn dus een ideale vestigingsplaats voor de schimmel. Deze plaatsen zijn het meest ideaal voor de vestiging van de schimmel. De stengel verschrompelt niet. Dit in tegenstelling met een aantasting door P. nicotianae waarbij stengels wel verschrompelen.

 

Levenswijze

De schimmel komt van aangetaste aardappelplanten buiten de kas. Aardappelplanten die door de schimmel worden aangetast vormen bij 100 % R.V. en 19-22° C sporendragers met daarop de sporen (zoösporangiën). Deze sporen worden door de lucht verspreid en komen meestal door de geopende luchtramen op tomatenplanten in de kas terecht. De sporen kunnen op de plant direct en indirect kiemen. Bij directe kieming maakt de spore een kiembuis waarmee de schimmel de plant ingroeit. Optimale omstandigheden voor dit proces zijn 24° C en 100 % R.V. Bij indirecte kieming maakt een spore 8-15 zwemmende zwermsporen die zich in water verplaatsen en vervolgens de plant ingroeien.

De schimmel groeit tussen de plantencellen in het plantenweefsel. Met haustoriën (een soort worteltjes) haalt de schimmel voeding uit de plantencellen. Onder zeer vochtige omstandigheden worden door de schimmel nieuwe sporen gevormd. Deze sporen zitten op sporendragers die door de huidmondjes naar buiten komen.

Zowel zoösporangiën als zoösporen zijn kwetsbaar en kunnen maximaal een paar weken overleven. De schimmel kan in plantenweefsel ruststructuren maken (oösporen) waarmee langdurig ongunstige perioden kunnen worden overleefd. Sporen kunnen zo jarenlang in de grond achterblijven zonder voedingsbodem.

 

Maatregelen

  • Werk hygiënisch.
  • Voorkom natslaan van het gewas. Probeer tijdens de teelt hoge luchtvochtigheid, guttatie en natte plantendelen in het gewas te voorkomen.
  • Gebruik plantversterkers zoals Fy-taal  (Kaliumfosfiet).
  • Voer bespuitingen tegen andere ziekten en plagen zo vroeg mogelijk op de dag uit, zodat het gewas niet nat de nacht ingaat.
  • Voer indien noodzakelijk een bestrijding uit met chemische middelen.
     

Meer informatie:

Aanvullende informatie

 

Te behandelen met volgende producten

Foto's

 

Ook vatbaar

In samenwerking met groenkennisnet.nl